បរិស្ថាន

លោកបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានទទួលជួបលោកស្រី Rebekah Bell តំណាងអង្គការ FAO ប្រចាំនៅកម្ពុជា ដើម្បីពិភាក្សាអំពី គម្រោងសម្បូរត្រី (SAMBO TRIEI Program)។

កូនផ្សោតដែលទើបកើតថ្មីចំនួន១ក្បាល ត្រូវបានក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនិងល្បាតនៃរដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការ WWF កម្ពុជា បានប្រទះឃើញ នៅវេលាម៉ោង១៥និង៤០នាទីរសៀល ថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅតំបន់អន្លង់ផ្សោតកាំពី ភូមិកាំពី ឃុំសំបុក ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ។នេះបើយោងតាមក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជា។

តុល្យការនៃទឹកជំនន់ដែលបានវាយប្រហារអាស៊ីអាគ្នេយ៍​ មានទម្ងន់ធ្ងន់ដ៏សម្បើម​គិតមកត្រឹម​ចុងខែវិច្ឆិកា ដែលមានមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៤៥នាក់បានស្លាប់នៅប្រទេសថៃ និង ១១១​នាក់ ស្លាប់នៅឥណ្ឌូនេស៊ី។

ទោចម្កុដ អាលីណា ផ្តល់កំណើតមានកូនមួយក្បាលជាមួយនឹងទោចម្កុដឈ្មោលដែលមកពីព្រៃ

លោកអន់តូនីញ៉ូ ហ្គូទែរ៉េស អគ្គលេខានៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវឲ្យ​មេដឹកនាំនានា​នៅ​លើពិភពលោកដាក់តម្លៃ​ជីវិតមនុស្សឲ្យនៅពីលើផលចំណេញ និងការចាកចេញពីការប្រើ​ប្រាស់​ឥន្ធនៈផូស៊ីល។

យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីសំខាន់​ដែលបង្ហាញកាលពីចុងសប្តាហ៍​នៅសន្និសីទអន្តរជាតិស្តី អំពីអាកាសធាតុលើកទី ៣០ នៅទីក្រុងបេឡេម ប្រទេសប្រេស៊ីល បានឲ្យដឹងថា ការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុលែងគ្រាន់តែជាការគំរាមកំហែងសម្រាប់ភពផែនដីទៀតហើយ។ វាត្រូវ ការភាពបន្ទាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពនៅលើពិភពលោក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មនុស្ស​ជាង​កន្លះលាននាក់ត្រូវស្លាប់ដោយសារកម្តៅក្តៅខ្លាំងហួសហេតុ នៅខណៈដែល​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នានា​​ជួបប្រទះនូវហានិភ័យ​ដែលចេះតែកើនឡើង។

ភាគកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាមបានប្រឈមមុខនឹងទឹកជំនន់ក្នុងវិសាលភាពមិនដែល​ធ្លាប់​មាន ដែលបង្កឡើងដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងក្នុងកម្រិតឯកតកម្ម។ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ទឹកជំនន់ បានធ្វើឲ្យមានមនុសស្លាប់ ៣៥នាក់ ពន្លិចលំនៅដ្ឋាន ១២៨០០០ខ្នង និងបង្កការខូចខាត យ៉ាងខ្លាំងក្លាលើដំណាំកសិកម្ម។

មជ្ឈមណ្ឌល ACCB បង្កាត់ពូជ និងញាស់កូនសត្វក្ងោកជិតផុតពូជលើលោក ដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រហមIUCN ចំនួន៧ក្បាល

អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ចំណីអាហារ និងកសិកម្ម (FAO) នៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីមួយ ដែលផ្សព្វផ្សាយកាលពីសប្តាហ៍មុន បានបង្ហាញថា នៅអំឡុងមួយទសវត្សចុងក្រោយនេះ ការ​កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើបានថយចុះនៅក្នុងព្រៃឈើ ៤ពាន់លានហិចតានៅក្នុងពិភពលោក។

គម្រោងរេដបូក កែវសីមា ជួយពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិ បង្កើតមុខរបរថ្មី ដោយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន

ជិត ៨០% នៃប្រជាជនក្រីក្រនៅលើពិភពលោក ឬប្រមាណ ៨៨៧លាននាក់ រស់នៅក្នុងតំបន់​ដែលទទួលរងកម្តៅលើសលប់ ទឹកជំនន់ និងហានិភ័យដទៃៗទៀតនៃអាកាសធាតុ។ នេះ​ទាម​ទារ​ឲ្យមានភាពបន្ទាន់នៃសកម្មភាពពិភពលោកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។

សំបុកសត្វស្លាបរាប់រយត្រូវបានបំផ្លាញដោយទឹកជំនន់ នៅតំបន់ទេសភាពការពារបឹងព្រែកល្ពៅ

នៅក្នុងការសិក្សាមួយ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបានព្រមានថា ពិភពលោកស្ថិតនៅលើព្រំដែន​នៃ​សច្ចភាពថ្មីក្រោមឥទ្ធិពលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បណ្តុំផ្កាថ្មទាំងឡាយស្ទើរតែ​ឆ្លងដល់​ចំនុច​ក្រឡាប់ចក្រនៃគ្រោះមហន្តរាយ។

អង្គការ WWF រកឃើញសត្វព្រៃកម្រ ជាច្រើនក្បាល ចាប់ពីតំបន់ព្រៃរហូតដល់តំបន់ទំនាបលិចទឹក ក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្តក្រចេះ និង ស្ទឹងត្រែង

លោកអន់តូនីញ៉ូ ហ្គូទែរ៉េស អគ្គលេខាអង្គការសហប្រជាជាតិបានព្រមានថា ៖ “យើង​ដឹងអំពី​ការ​​កើនលើសជាអចិន្ត្រៃយ៍នៃកម្រិតកំណត់នៃសីតុណ្ហភាពដែលវាមានន័យសំខាន់សម្រាប់​ប្រជាជន និង​ភព​ផែនដី។” លោកបញ្ជាក់ដែរថា វិទ្យាសាស្រ្តជំរុញយើងឲ្យ​ប្រតិកម្មសម្រាប់​អាកាសធាតុ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ផងដែរ។

អង្គការ CI មានការភ្ញាក់ផ្អើល ដោយម៉ាស៊ីនថតស្វ័យប្រវត្តិថតជាប់សត្វកែះ នៅក្នុងឧទ្យានជាតិវើនសៃ សៀមប៉ាង

សន្ធិសញ្ញាដំបូងសម្រាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ គឺសំដៅកំណត់ក្របខណ្ឌនៃការអភិរក្ស និងការ ទាញធ្វើអាជីកម្មលើតំបន់សមុទ្រដែលមិនស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់ប្រទេសណាមួយ។ សន្ធិសញ្ញា​នេះ ណែនាំឲ្យស្គាល់នូវការបង្កើតតំបន់សមុទ្រដែលត្រូវបានការពារ និងគោលការណ៍​នៃ​ការ​ចែក​រំលែកដោយសមភាពនៃធនធានថាមពលសមុទ្រផងដែរ។

យោងតាមរបាយការណ៍នៃអង្គការឧតុនិយមពិភពលោក OMM កាលពីសប្តាហ៍មុន បានឲ្យ ដឹងថា វដ្តិទឹកនៅក្នុងពិភពលោក កាន់តែជួបវិបប្លាសខ្លាំងឡើងៗ និងឆ្លាស់គ្នារវាងគ្រោះរាំង ស្ងួត ខ្យល់ព្យុះភ្លៀងទឹកជំនន់។

មន្រ្តីឥណ្ឌូនេស៊ី បានថ្លែងឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ី បានចាប់យកការគ្រប់គ្រង​មួយផ្នែក​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៃរ៉ែនីកែលពិភពលោក ដែលមួយផ្នែកកាន់ដោយមិនផ្ទាល់ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​រ៉ែបារាំង អេរ៉ាម៉េត។ ការដកហូតដីគឺដោយសារហេតុផល​មិនមានអាជ្ញាបណ្ណព្រៃឈើ។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដំបូងស្តីពីផ្កាថ្មនៅជុំវិញកោះអាចម៍សេះ ត្រូវបានបោះពុម្ពចុះផ្សាយ