វិចារណកថា

ទោះសមត្ថកិច្ចចុះត្រួតពិនិត្យឫមិនត្រួតពិនិត្យយើងជាប្រជាពលរដ្ឋចាំបាច់ត្រូវតែគោរពច្បាប់ទាំងអស់គ្នា មិនមែនគោរពសមត្ថកិច្ចប៉ូលីសឡើយ។

ក្នុងបរិបទដែលបណ្តាញសង្គមជាពិសេស Facebook និង Tiktok ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនាពេលបច្ចុប្បន្ននិងជាមធ្យោបាយទទួលព័ត៌មានមួយដែលពលរដ្ឋនិយមនោះ លោក នេត្រ ភត្រា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មានបាន ចេញសាររំលឹកឲ្យពលរដ្ឋលើកកំពស់ការប្រុងប្រយ័ត្ន។​

នៅពេលដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃបំផុត ហើយរដ្ឋមិនអាចជួយទប់ស្កាត់តម្លៃបានច្រើន ដំណោះស្រាយគឺមានតែស្វែងរកជម្រើសថ្មី ដូចជាប្រើសេវាដឹកជញ្ជូនសាធារណៈដូចជារថយន្តក្រុងនិងដើរ ឬងាកមករកមធ្យោបាយប្រើប្រាស់ម៉ូតូឬកង់។

នៅដំណាក់កាលនេះនរណាកក៏លំបាកដែរ ដូច្នេះមានតែអត់ធ្មត់សន្សំសំចៃ ហើយប្រឹងប្រែង ដោយរួមទាំងចេះច្នៃប្រឌិត ។

ក្នុងបរិបទពិភពលោកសព្វថ្ងៃ វិបត្តិសង្រ្គាមនៅ អ៊ីរ៉ង់ ដែលផ្ទុះចូល៤សប្តាហ៍ទៅហើយនោះ កំពុងតែបង្កឲ្យមានការរញ្ជួយយ៉ាងខ្លាំងលើទីផ្សារថាមពលពិភពលោក។

ចំពោះករណីបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌប្ញស្សីកែវ កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បណ្តាលឲ្យក្មេងប្រុសម្នាក់រងរបួសធ្ងន់ គឺជារឿងក្តៅបំផុតមួយដែលបានផ្ទុះនៅលើ បណ្តាញសង្គម ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាសូមទុកពេលឲ្យសមត្ថកិច្ចធ្វើការសិន ហើយដោយឡែកសមត្ថកិច្ចក៏គួរដោះស្រាយករណីនេះឲ្យតម្លាភាពផងដែរ ។

នៅលើបណ្តាញសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះសំបូររឿងវ៉ាងប្លែកៗជាច្រើន ទាំងបានការនិងមិនបានការ រឿងកំប្លែង កើតទុក្ខ ដោយរួមទាំងរឿងគ្រោះថ្នាក់ផងដែរ ហើយចំណុចមួយដែលយើងគួរតែប្រុងប្រយ័ត្នដែរនោះ គឺវត្តមាននៃរឿងវ៉ាវដែលប្រឌិតឡើងដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិតឬ AI។

ម្នាក់ៗពីព្រោះតែបញ្ហាប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃមួយរយៈនេះមិនសូវហ៊ានជិះឡានឬម៉ូតូឆ្វេកឆ្វាចច្រើនទេ ដោយខ្លាចអស់សាំង ហើយម្នាក់ៗខំសំងំនៅតែផ្ទះ ប៉ុន្តែកុំភ្លេចនៅផ្ទះយូរក៏អាចឲ្យយើងចំណាយលើថ្លៃអគ្គិសនីច្រើនដែរ​។

ឥឡូវនេះផ្នត់គំនិតពលរដ្ឋយើងមួយចំនួននៅតាមជនបទក្រោយពេលដែលរោងចក្រត្រូវបានដាក់ពង្រាយទៅដល់មូលដ្ឋាន ហាក់មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់រឿងដាំដំណាំ ឬបន្លែបង្ការអ្វីឡើយ ដោយម្នាក់ៗរអ៊ូថា ដាំទៅគ្មានទីផ្សារហើយដល់ពេលត្រូវការតាំងយកលុយទៅផ្សារទិញគេហូប។

បើប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិវានៅតែថ្លៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាពិបាកនឹងចុះណាស់ ហើយបើយើងនៅតែចង់ឲ្យវាចុះ​វានឹងជះឥទ្ធិពលច្រើនថែមទៀត ពីព្រោះយើងមានទីផ្សារតូច។

ជាការពិតការផាកពិន័យលើអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ និង ការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះវាមិនពាក់ព័ន្ធគ្នាទេ ប៉ុន្តែមានបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្លះលើកឡើងជាសំណូមពរថា គួររិះគិតចំណុចនេះ ហើយការ អនុវត្តការត្រួតពិនិត្យកុំឲ្យច្រើនកន្លែងពេក ជាពិសេសកន្លែងដែលស្ទះ ឬ តាមផ្លូវដែលមានរថយន្តធ្វើដំណើរច្រើន។

នៅក្នុងកាលៈទេសៈនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគឺពិតជានៅក្នុងមាត់ជ្រោះនៃវិបត្តិ ដែល ចាំបាច់យើងត្រូវតែវះកាត់នូវអ្វីដែលជាបញ្ហាដែលអាចនឹងរីករាលដាលនិងបង្កបញ្ហាដល់សង្គម។

ទីផ្សារទេសចរណ៍កម្ពុជាដែលបានកំពុងតែរបួសរួចទៅហើយនោះនឹងរបួសបន្ថែមទៀត ប៉ុន្តែសូមកុំអោយរបួសនេះវាក្លាយទៅជារបួសក្លាយអោយសោះ ។ ​

បងប្អូនណាដែលបានកំពុងតែផ្អើលនាំគ្នាទិញសាំងយកទៅទុកនៅផ្ទះដោយសារតែភ័យខ្លាចអស់សាំងប្រើប្រាស់ ឫ មួយក៏សាំងវាឡើងថ្លៃខ្លាំងពិបាកធានារ៉ាប់រងថ្លៃចំណាយទិញក៏ទិញចុះ ប៉ុន្តែសូមរិះគិតអំពីគ្រោះថ្នាក់។​

នៅពេលនេះដោយសារតែសាធារណៈជនបារម្ភអំពីបញ្ហាកង្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈប្រើប្រាស់នៅពេលអនាគត អ្នកខ្លះនាំគ្នាផ្អើលទៅទិញស្តុកទុក រហូតដល់ស្ថានីយមួយចំនួនឆ្លៀតឱកាសលក់លើសតម្លៃកំណត់ដែលចេញដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និង ក្រសួងរ៉ែ និង ថាមពល។

នៅពេលដែលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនក៏ឡើងថ្លៃ ហើយថ្លៃសេវាកម្ម និង ម្ហូបអាហារក៏វានឹងឡើងថ្លៃទៅតាមនោះ ដូច្នេះនៅក្នុងអំឡុងពេលនេះការត្រៀមខ្លួននិងចេះចាត់ចែងកញ្ចប់ថវិកាដើម្បីទុកចំណាយនៅលើអ្វីដែលឡើងយើងចាំបាច់ត្រូវតែរៀបចំឲ្យហើយ។

បន្ទាប់ពីបានចំណាយពេលជាងបីទសវត្សរ៍នៅក្នុងការិយាល័យនិពន្ធព័ត៌មាន ខ្ញុំបានរៀនសូត្រនូវសេចក្តីពិតមួយ៖ គ្មានរឿងរ៉ាវណាមួយដែលអាចផ្ទុកនូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនោះទេ។ អ្នកអាចសម្ភាសសាក្សីដប់នាក់អំពីព្រឹត្តិការណ៍តែមួយ ប៉ុន្តែអ្នកនឹងទទួលបានរឿងរ៉ាវដប់បែបផ្សេងគ្នា។

រឿងសង្រ្គាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែល វាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់សងសឹងឡើងកក្រើកមជ្ឈឹមបូព៌ាគឺនឹងធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ប៉ុន្តែសម្រាប់តម្លៃអគ្គិសនីគឺមិនឡើងថ្លៃ ហើយក៏មិនខ្វះដែរ។

ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យផ្សេងៗការត្រៀមលក្ខណៈទុកជាមុនគឺជារឿងសំខាន់បំផុតនៅពេលនេះ ពីព្រោះស្ថានភាពនិងទំហំនៃសង្រ្គាមមីស៊ីលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាហាក់កំពុងតែរីក រីឯផលនិងទំហំនៃការប៉ះពាល់មកលើពិភពលោកគឺធំធេង។

ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រឿងញៀននៅក្នុងសង្គមមិនងាយនឹងឈ្នះមែន ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងមិនត្រូវអស់សង្ឃឹម ហើយត្រូវបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងក៏ដូចជាយុទ្ធនាការនានាបន្តទៀត ។