បរិស្ថាន

ឆ្នាំកន្លងទៅត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយការថយក្រោយនៃរឿងការពារបរិស្ថាន នៅរដ្ឋកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា។ ការថយក្រោយ​ត្រូវបានវិនិច្ឆ័យថា ដោយសារសេចក្តីសម្រេចចិត្ត​របស់​ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ដែលអាចទ្រាំទ្រនឹងការរិះគន់ច្រើន។ យោងតាម​អ្នកសង្កេតការណ៍ គេក៏បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលនានាតតាំងនឹង​សំពាធដែលសំដៅធ្វើឲ្យ​ដើរ​​ថយក្រោយ​​នៃរឿង​ការពារធម្មជាតិ។

បើយោងតាមរបាយការណ៍នៃបណ្តាញសមុទ្រនៃការតាមដានកោះប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្ម នៃដែន​ដី​ហ្គាដឺលូប របស់បារាំង បានឲ្យដឹងថា គម្របផ្កាថ្មរឹងនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រការ៉ាអ៊ីបបានថយចុះ ៤៨% នៅរវាងឆ្នាំ១៩៨០ និងឆ្នាំ២០២៤។

NatureLife រកឃើញសំបុកសត្វក្រៀលចំនួន៦សំបុក ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់

តំបន់អាកទិក​ ដែលជាយូរមកហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថា បានឡើងកម្តៅដោយ ស្ងៀមស្ងាត់នៅលើភពផែនដី ពេលនេះ​បានបញ្ជូនសញ្ញាអាសន្ន ដែលលំបាកនឹង​ប្រកែក បាន។ ទីកន្លែងដែលត្រជាក់ប្រែជាក្តៅ សើម និងបាត់បង់ស្ថិរភាព។

លោកស្រីឡូឡា កាស្រ្ត៉ូនាយិកាតំបន់នៃកម្មវិធីចំណីអាហារពិភពលោក (PAM) នៅអំឡុង សន្និសីទព័ត៌មាននៅអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីពេលថ្មីៗ បានរៀបរាប់ថា ៖ “ការដឹកជញ្ជូន​ជំនួយ​មនុស្សធម៌តាមផ្លូវអាកាសគឺមានសារសំខាន់ណាស់។ វាជួយ​ឲ្យប្រទេសរងគ្រោះ​​មាន​ជីវិត ហើយនេះគឺជារបៀបតែមួយដែលជំនួយមនុស្សធម៌អាចទៅ​ដល់បានងាយ”។

តំបន់អាហ្វ្រ៊ិកខាងជើង និងមជ្ឈិមបូព៌ា កើនកម្តៅក្នុងចង្វាក់ខ្លាំងក្លាជាង​ការកើន​កម្តៅ​មធ្យម​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ នេះគឺជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានពីរបាយការណ៍ថ្មីនៃអង្គការឧតុនិយម​ពិភពលោក (OMM) ដែលបានបង្ហាញនូវការកើនល្បឿននៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និង​ឥទ្ធិពល​របស់​វា​នៅក្នុងតំបន់ដែលរងកម្តៅក្តៅបំផុតនៅលើពិភពលោក។

នៅមជ្ឈមណ្ឌលអង្គរសម្រាប់ការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ ACCB យើងមានមោទនភាពក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំសត្វក្រៀលពីរក្បាលដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងនាមជាអ្នកតំណាងឱ្យក្រៀលផ្សេងៗទៀតដែលកំពុងរស់នៅក្នុងជម្រកធម្មជាតិរបស់ពួកគេ។ វត្តមានសត្វក្រៀលទាំងពីររបស់យើងបានជួយអ្នកទស្សនារាប់ពាន់នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំឱ្យយល់ដឹងពីបញ្ហាប្រឈមដែលសត្វក្រៀលទាំងនេះជួបប្រទះ។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពី ACCB ថ្ងៃទី០៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោកបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានទទួលជួបលោកស្រី Rebekah Bell តំណាងអង្គការ FAO ប្រចាំនៅកម្ពុជា ដើម្បីពិភាក្សាអំពី គម្រោងសម្បូរត្រី (SAMBO TRIEI Program)។

កូនផ្សោតដែលទើបកើតថ្មីចំនួន១ក្បាល ត្រូវបានក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនិងល្បាតនៃរដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការ WWF កម្ពុជា បានប្រទះឃើញ នៅវេលាម៉ោង១៥និង៤០នាទីរសៀល ថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅតំបន់អន្លង់ផ្សោតកាំពី ភូមិកាំពី ឃុំសំបុក ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ។នេះបើយោងតាមក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជា។

តុល្យការនៃទឹកជំនន់ដែលបានវាយប្រហារអាស៊ីអាគ្នេយ៍​ មានទម្ងន់ធ្ងន់ដ៏សម្បើម​គិតមកត្រឹម​ចុងខែវិច្ឆិកា ដែលមានមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៤៥នាក់បានស្លាប់នៅប្រទេសថៃ និង ១១១​នាក់ ស្លាប់នៅឥណ្ឌូនេស៊ី។

ទោចម្កុដ អាលីណា ផ្តល់កំណើតមានកូនមួយក្បាលជាមួយនឹងទោចម្កុដឈ្មោលដែលមកពីព្រៃ

លោកអន់តូនីញ៉ូ ហ្គូទែរ៉េស អគ្គលេខានៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវឲ្យ​មេដឹកនាំនានា​នៅ​លើពិភពលោកដាក់តម្លៃ​ជីវិតមនុស្សឲ្យនៅពីលើផលចំណេញ និងការចាកចេញពីការប្រើ​ប្រាស់​ឥន្ធនៈផូស៊ីល។

យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីសំខាន់​ដែលបង្ហាញកាលពីចុងសប្តាហ៍​នៅសន្និសីទអន្តរជាតិស្តី អំពីអាកាសធាតុលើកទី ៣០ នៅទីក្រុងបេឡេម ប្រទេសប្រេស៊ីល បានឲ្យដឹងថា ការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុលែងគ្រាន់តែជាការគំរាមកំហែងសម្រាប់ភពផែនដីទៀតហើយ។ វាត្រូវ ការភាពបន្ទាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពនៅលើពិភពលោក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មនុស្ស​ជាង​កន្លះលាននាក់ត្រូវស្លាប់ដោយសារកម្តៅក្តៅខ្លាំងហួសហេតុ នៅខណៈដែល​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នានា​​ជួបប្រទះនូវហានិភ័យ​ដែលចេះតែកើនឡើង។

ភាគកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាមបានប្រឈមមុខនឹងទឹកជំនន់ក្នុងវិសាលភាពមិនដែល​ធ្លាប់​មាន ដែលបង្កឡើងដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងក្នុងកម្រិតឯកតកម្ម។ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ទឹកជំនន់ បានធ្វើឲ្យមានមនុសស្លាប់ ៣៥នាក់ ពន្លិចលំនៅដ្ឋាន ១២៨០០០ខ្នង និងបង្កការខូចខាត យ៉ាងខ្លាំងក្លាលើដំណាំកសិកម្ម។

មជ្ឈមណ្ឌល ACCB បង្កាត់ពូជ និងញាស់កូនសត្វក្ងោកជិតផុតពូជលើលោក ដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រហមIUCN ចំនួន៧ក្បាល

អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ចំណីអាហារ និងកសិកម្ម (FAO) នៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីមួយ ដែលផ្សព្វផ្សាយកាលពីសប្តាហ៍មុន បានបង្ហាញថា នៅអំឡុងមួយទសវត្សចុងក្រោយនេះ ការ​កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើបានថយចុះនៅក្នុងព្រៃឈើ ៤ពាន់លានហិចតានៅក្នុងពិភពលោក។

គម្រោងរេដបូក កែវសីមា ជួយពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិ បង្កើតមុខរបរថ្មី ដោយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន

ជិត ៨០% នៃប្រជាជនក្រីក្រនៅលើពិភពលោក ឬប្រមាណ ៨៨៧លាននាក់ រស់នៅក្នុងតំបន់​ដែលទទួលរងកម្តៅលើសលប់ ទឹកជំនន់ និងហានិភ័យដទៃៗទៀតនៃអាកាសធាតុ។ នេះ​ទាម​ទារ​ឲ្យមានភាពបន្ទាន់នៃសកម្មភាពពិភពលោកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។

សំបុកសត្វស្លាបរាប់រយត្រូវបានបំផ្លាញដោយទឹកជំនន់ នៅតំបន់ទេសភាពការពារបឹងព្រែកល្ពៅ

នៅក្នុងការសិក្សាមួយ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបានព្រមានថា ពិភពលោកស្ថិតនៅលើព្រំដែន​នៃ​សច្ចភាពថ្មីក្រោមឥទ្ធិពលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បណ្តុំផ្កាថ្មទាំងឡាយស្ទើរតែ​ឆ្លងដល់​ចំនុច​ក្រឡាប់ចក្រនៃគ្រោះមហន្តរាយ។