វិចារណកថា

បន្ទាប់ពីបានចំណាយពេលជាងបីទសវត្សរ៍នៅក្នុងការិយាល័យនិពន្ធព័ត៌មាន ខ្ញុំបានរៀនសូត្រនូវសេចក្តីពិតមួយ៖ គ្មានរឿងរ៉ាវណាមួយដែលអាចផ្ទុកនូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនោះទេ។ អ្នកអាចសម្ភាសសាក្សីដប់នាក់អំពីព្រឹត្តិការណ៍តែមួយ ប៉ុន្តែអ្នកនឹងទទួលបានរឿងរ៉ាវដប់បែបផ្សេងគ្នា។

រឿងសង្រ្គាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែល វាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់សងសឹងឡើងកក្រើកមជ្ឈឹមបូព៌ាគឺនឹងធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ប៉ុន្តែសម្រាប់តម្លៃអគ្គិសនីគឺមិនឡើងថ្លៃ ហើយក៏មិនខ្វះដែរ។

ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យផ្សេងៗការត្រៀមលក្ខណៈទុកជាមុនគឺជារឿងសំខាន់បំផុតនៅពេលនេះ ពីព្រោះស្ថានភាពនិងទំហំនៃសង្រ្គាមមីស៊ីលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាហាក់កំពុងតែរីក រីឯផលនិងទំហំនៃការប៉ះពាល់មកលើពិភពលោកគឺធំធេង។

ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រឿងញៀននៅក្នុងសង្គមមិនងាយនឹងឈ្នះមែន ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងមិនត្រូវអស់សង្ឃឹម ហើយត្រូវបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងក៏ដូចជាយុទ្ធនាការនានាបន្តទៀត ។

ពេលពិភពលោកកំពុងតែរងការរញ្ជួយដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាច្រើនប្រហែលជាគិតថា នេះជាបញ្ហាឆ្ងាយពីយើងរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយបើយើងជិះយន្តហោះត្រង់វិញគឺចូលរង្វង់៧ទៅ៨ម៉ោងដែរ ប៉ុន្តែក្នុងសម័យសកលភាវូបនីយកម្មដូចបច្ចុប្បន្ន សង្គ្រាមមួយកន្លែងអាចបង្ករលកឥទ្ធិពលទៅគ្រប់ទិសទី រួមទាំងប្រទេសតូចៗដូចកម្ពុជាផងដែរ។

នៅសម័យនេះអំពើជួញដូរមនុស្សនិងការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទនៅតែមាននៅកម្ពុជា ដែលយើងគប្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងករណីនេះឲ្យដាច់ខាតថែមទៀត ដើម្បីធានានិងការពារសេចក្តីថ្លៃថ្នូរបស់មនុស្សជាតិនិងយុត្តិធម៌សម្រាប់មនុស្សទាំងអស់។

ការប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា ថាកម្ពុជាបាននិរទេសជនបរទេសសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្ម អនឡាញជាង៣ម៉ឺននាក់ ហើយមានជនបរទេសជាង ២១ ម៉ឺន នាក់បានចាកចេញដោយស្ម័គ្រចិត្ត បង្ហាញឱ្យឃើញថា យុទ្ធនាការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅកម្ពុជា កំពុងដំណើរការយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងមានទំហំធំជាងពេលណាៗទាំងអស់។

កម្ពុជាអាចទទួលដំណឹងល្អមួយទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺឆ្លង គឺជំងឺគ្រុនចាញ់ ដោយស្ថិតិកាលពីឆ្នាំ២០២៥បានបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះដល់ទៅ​៨៤ភាគរយ ដូច្នេះអ្នកដើរលុកព្រៃនិងអ្នកធ្លាប់រស់នៅតំបន់ដែលជំងឺនេះតែងរាតត្បាតអាចសប្បាយចិត្តប៉ុន្តែកុំធ្វេសប្រហែស។​

របាយការណ៍នៃការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងសម្ភារៈធ្វើដំណើរដែលកម្ពុជាសម្រេចបានកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ គឺមានតម្លៃសរុប ប្រមាណជាង ១,៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៧,២ ភាគរយបើប្រៀបធៀបទៅនឹងខែដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

កុំប្រហែសរឿងអគ្គីភ័យ

ឃើញអត្រាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និង ចំនួនអ្នករងគ្រោះធ្លាក់ចុះតិចនាំគ្នាត្រេកត្រអាលហើយភ្លេចគិតការប្រុងប្រយ័ត្ននិងលើកកំពស់ការគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍។​

ជាទូទៅមិនថាមន្ទីរពេទ្យឯកជននោះទេ សូម្បីតែមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋគឺភាគច្រើនតែងតែឲ្យពលរដ្ឋជាអ្នកជំងឺឬក្រុមគ្រួសារអ្នកជំងឺត្រូវបង់លុយសិនបានទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺជាក្រោយ។

នៅក្នុងអំឡុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិតជារីកចំរើនស្របពេលដែលកម្រិតនៃភាពលំអៀងរបស់វាក៏កាន់តែរួមតូច ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយវានៅតែត្រូវការការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ដើម្បីបញ្ចៀសផលប៉ះពាល់ផ្សេងៗ។

គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅតែជាឃាតករគ្មានស្រមោលនៅក្នុងលើទ្រូងផ្លូវ ដូច្នេះសូមបងប្អូនមានការប្រុងប្រយ័ត្ននិងបើកបរក៏ដូចជាប្រើប្រាស់ទ្រូងផ្លូវសារធារណៈប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវទាំងអស់គ្នា ។

បុណ្យនៃក្តីស្រលាញ់ថ្ងៃទី១៤ខែកុម្ភៈនឹងមកដល់នៅចុងសប្តាហ៍នេះហើយ ដូច្នេះយុវវ័យសូមកុំជ្រួលជ្រើមខូចអនាគតព្រោះតែផ្កាកូលាបមួយទងនិងសូកូឡូមួយប្រអប់នោះ។ ថ្ងៃនោះវាគឺជាថ្ងៃដែលរំលេចពីក្តី ស្រលាញ់ដែលមានទទួលខុសត្រូវ​ ហើយលើកទឹកចិត្តឲ្យយើងករុណា មេត្តា និង ភាតរភាពរវាងគ្នានិងគ្នា ប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។​

ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៦ ដល់ថ្ងៃទី ១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦សប្តាហ៍ខាងមុខនេះ បងប្អូនដែលជាប់ខ្សែស្រឡាយចិនឬវៀតណាមឬកូរ៉េ នឹងរីករាយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងការជូនពរនិងចូលរួមរីករាយជាមួយនឹងបងប្អូន យើងខ្ញុំក៏ឆ្លៀតឱកាសនេះបន្តរំលឹកការប្រុងប្រយ័ត្នមួយចំនួន​ជូនបងប្អូន ដើម្បីកុំអោយអំឡុងពេលដែលយើងសប្បាយរីករាយវាទៅជាពេលវេលាទុក្ខសោកទៅវិញ​។

វាពិតជារីករាយណាស់នៅពេលដែលទទួលព័ត៌មានដ៏វិជ្ជមានថា ក្រសួងសុខាភិបាលនៃកម្ពុជាបានកំពុងតែរៀបចំនូវសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយសុខភាពសាធារណៈ លើប្រធានបទការកាត់បន្ថយបញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្ត។

មួយរយៈមកនេះ ក្រោយពេលដែលមូសុងឥសាន្តហាក់ដូចជាសា្រកស្រាន្តទៅ អាកាសធាតុចាប់ផ្តើមប្រែទៅជាក្តៅ ខ្យល់ក៏បន្ថយល្បឿន មូសឃើញកើតមានច្រើន គ្រាន់តែមិនដឹងថា ជាមូសប្រភេទអ្វី ប៉ុន្តែពលរដ្ឋចេះតែព្រួយបារម្ភថាវាជាពពួក​មូសខ្លាដែលជាប្រភពចម្លងជំងឺគ្រុនឈាម និង ជំងឺឆ្លងតាមមូសផ្សេងៗទៀត ។​

ការសើចចំអកនាពេលថ្មីៗនេះ ចំពោះការគោរពសក្ការៈរបស់សាសនាកាតូលិក ជាពិសេសការចោទប្រកាន់ថា ព្រះសហគមន៍​កាតូលិកថ្វាយបង្គំឈើ ឬ "ព្រះដែលឆេះខ្លោច" ដោយ​សំដៅលើការគោរពចំពោះរូបសំណាក​ព្រះគ្រីស្ត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ឆេះ​រោល​ដោយ​ភ្លើង (Black Nazarene) នៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដែល​វាជាការយល់ច្រឡំទាំងស្រុង។ អ្នកដែលតែងតែចោទប្រកាន់បែបនេះ មិនមែនកំពុងតវ៉ានឹងអ្វីដែលព្រះសហគមន៍​កាតូលិកគោរពនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងប្រឆាំងនឹងរូបភាពដែលគេបង្កើតឡើងដោយដៃមនុស្ស។ ការយល់ស្រប ឬមិនយល់ស្រប គឺជាសិទ្ធិបុគ្គល ប៉ុន្តែការបំភ្លៃការពិត គឺជាកំហុស។

នៅក្នុងពិភពឌីជីថលដែលព័ត៌មានហូរលឿនដូចទឹកបាក់ទំនប់ មនុស្សយើងងាយនឹងធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់នៃ "ការវិនិច្ឆ័យដោយភ្នែក តែខ្វះសតិ"។ យើងច្រើនតែតាំងខ្លួនជាចៅក្រម កាន់ញញួរកាត់ក្តីលើជីវិតអ្នកដទៃ ទាំងដែលយើងទើបតែអានអត្ថបទមួយបន្ទាត់ ឬឃើញរូបភាពត្រឹមមួយសន្លឹក។