វិចារណកថា ១៨០ប្រទេសគ្មាននរណារួចខ្លួនឡើយ គ្រាន់តែកម្ពុជាយើងធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ក្នុង១៨០ប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកគ្មានប្រទេសណាមួយអាចរួចខ្លួនឡើយពីគោលនយោបាយកំណត់ពន្ធថ្មីចេញថ្ងៃទី០២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ គ្រាន់តែថា កម្ពុជាជាប់កំណត់ពន្ធខ្ពស់បំផុតគឺដល់ទៅ៤៩ភាគរយ។
វិចារណកថា មានរថយន្តជិះហើយសូមប្រើប្រាស់ដោយសុវត្ថិភាព ! កាលពីឱកាសភ្ជុំបិណ្ឌកន្លងទៅថ្មីៗនេះ មានការចែកចាយនូវរូបភាពក៏ដូចជាវីដេអូខ្លីមួយដែលបង្ហាញពី រថយន្តមួយគ្រឿង បើកទ្វារកន្ទុយក្រោយដោយទុកឲ្យកុមារានិងកុមារីតូចៗពីនាក់អង្គុយនៅទីនោះ ហើយធ្វើដំណើរយ៉ាងរំភើយ ដែលសកម្មភាពបែបនោះគឺមានហានិភ័យបំផុត ។
វិចារណកថា សូមលើកកម្ពស់ច្បាប់ចរាចរណ៍និងប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅរហូតដល់ថ្ងៃ៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ រាល់ការធ្វើដំណើរនៅតាមដងផ្លូវនានាសូមលើកកំពស់ការប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យបានទ្វេរដងដើម្បីធ្វើយ៉ាងណារក្សាសុវត្ថិភាពនៅក្នុងការធ្វើដំណើរនិងកាត់បន្ថយ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលជាទូទៅតែងតែអាក្រក់នៅក្នុងអំឡុងពេលនោះ ។
វិចារណកថា សង្ឃឹមថា កូនខ្មែរនឹងទទួលបានផលពីលុយ៨០លានដុល្លារ ធនាគារពិភពលោកបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃអង្គារ៍ថា ខ្លួនបានអនុម័តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានចំនួនរហូតដល់ទៅ ៨០ លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការអប់រំ និងការស្រាវជ្រាវកម្រិតខ្ពស់ ដូច្នេះយើងខ្ញុំសង្ឃឹមថា កូនខ្មែរជាពិសេសគឺកូនអ្នក្រីក្រនឹងទទួលផលពីគម្រោងនេះ ។
វិចារណកថា កុំធ្វេសប្រហែសចំពោះទឹក ! ឡើងស្រកអាចលឿនជាការរំពឹងទុក កម្រិតកំពស់ទឹកនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ទន្លេបាសាក់ និង ទន្លេសាប ហាក់មានសភាពកើនឡើងគួរឲ្យកត់សំគាល់នៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ដូច្នេះបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមដងទន្លេនិងប្រភទទឹក ដែលមានព្រែក ឫស្ទឹងជាប់ទន្លេក៏ត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន ។
វិចារណកថា ពេលសម្រាកភ្ជុំបិណ្ឌ៣ថ្ងៃ ទៅណាមកណាគិតសុវត្ថិភាពផ្ទះសម្បែងផង ! នៅពេលសម្រាកនាឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌប្រពៃណីជាតិរយៈពេល៣ថ្ងៃនៅសប្តាហ៍ក្រោយពេលទៅណាមក ណាសូមគិតអំពីសុវត្ថិភាពផ្ទះសម្បែងផង ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលមានលំនៅស្ថានដែលធ្លាប់រងគ្រោះនឹងជំនន់ទឹកភ្លៀង។
វិចារណកថា គេសងផ្តាច់ហើយ ទុកប្លង់កម្មសិទ្ធិគេធ្វើអ្វីទៀត ? ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានចេញសារាចរណែនាំ ដល់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់នៅកម្ពុជាឲ្យប្រញាប់ប្រញាល់រៀបចំប្លង់កម្មសិទ្ធិ ដែលភាសាផ្លូវការគេហៅថា វិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ ឬប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុ ដែលជាទ្រព្យធានានៅគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ និងលិខិតបញ្ជាក់ពីការរួចបំណុល ជូនអតិថិជនក្នុងរយៈពេលយ៉ាងយូរ ៧ថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការ បន្ទាប់ពីអតិថិជនបានបំពេញកាតព្វកិច្ច ទូទាត់សងឥណទានចប់ជាស្ថាពរ។
វិចារណកថា បិណ្ឌត្រឡប់ទៅភូមិស្រុកកុំស្ពាយបំណុលទុកជូនឪពុកម្តាយនៅស្រុក ! ជិតដល់ភ្ជុំបិណ្ឌហើយបងប្អូនដូច្នេះពេលទៅស្រុកសប្បាយជួបជុំបងប្អូនសាច់ញាតិ កាប់មាន់កាប់ទា ហូបចុកសប្បាយៗចុះតែសូមមានព្រំដែន ហើយបើសិនជាមិនគិតបានគិតរឿងសុខភាពខ្លួនឯងទៀត ហើយជាពិសេសគឺសូមកុំនាំទុក្ខនាំទោស នាំបំណុលអោយឪពុកម្តាយនៅស្រុកភូមិ ។
វិចារណកថា ស្ថានភាពគ្រោះទឹកជំនន់ឆ្លងផុត តែត្រូវបន្តប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះធម្មជាតិថ្មី! ឥទ្ធិពលនៃវិសម្ពាធ ដែលកើតមានជាព្យុះជាបន្តបន្ទាប់ហើយព្យុះទី ១៤ ត្រូវគេព្រមានថា មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏យើងទាំងអស់គ្នាអាចគេចផុតទាំងអស់គ្នា។
វិចារណកថា ពេលគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គួរប្រើច្បាប់ដោះស្រាយ ជាងប្រើបក្សពួក នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះបាតុភាពផ្តេសផ្តាសដែលបានកើតមានឡើងនៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានកើតឡើងថ្មីទៀតដោយ។
វិចារណកថា បើបំណុលកើន សង្គមចម្រើនឡើងជារឿងល្អ កុំឱ្យតែបំណុលកើន សង្គមជាតិមិនកម្រើក បំណុលសាធារណៈរបស់កម្ពុជានៅត្រីមាសទី២នៃឆ្នាំ២០២៤កើនឡើងដល់ចំនួន ១១,២៧ពាន់លានដុល្លារ ហើយបើធៀបនឹងរយៈពេល៣ខែត្រីមាសទី១ ឃើញថាមានការកើនឡើងប្រមាណជា ១,៦២ភាគរយ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏យើងបានឃើញសមិទ្ធផលថ្មីៗជាច្រើនដែរ ។
វិចារណកថា សង្ឃឹមថាកម្ពុជាកាន់តែសកម្មប្រឆាំងនឹងអំពើជូញដូរមនុស្ស ការបង្រ្កាបការជួញដូរមនុស្ស និងការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទរបស់ប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤គឺបង្ហាញពីការខិតខំរបស់កម្ពុជានៅក្នុងការទប់ស្កាត់អំពើដ៏លាមករំលោភលើសិទ្ធិសេរីភាពរបស់មនុស្សជាតិ ។
វិចារណកថា គិតម៉េចវិញកម្មវិធីផ្តល់រង្វាន់របស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរមួយចំនួន ? ការឃោសនាពីមុនៗវាសាហាវ ទៅហើយ ប៉ុន្តែការឃោសនានិងធ្វើយុទ្ធនាការទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរមួយចំនួននៅកម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅវារិតតែសាហាវទៅទៀត ។
វិចារណកថា ទៅលេងប្រាសាទនៅតំបន់អង្គរអស់ឫនៅ? តំបន់បេតិកភ័ណ្ឌអង្គរនៅខេត្តសៀមរាប មិនមែនមានតែអង្គរវត្តមួយនោះទេ តាមពិតទៅទីបុរាណដ្ឋាននេះនៅមានប្រសាទជាច្រើន ដែលយើងទាំងអស់គ្នាគួរតែដឹងនឹងជួយបន្តផ្សព្វផ្សាយដើម្បីលើកកំពស់និងជំរុញសក្តានុពលទេសចរណ៍នៅស្រុកយើង ។
វិចារណកថា អាកាសធាតុអាប់អួរបែបនេះ ក្រៅពីទឹកជំនន់ ក៏គួរប្រយ័ត្នគ្រោះរន្ទះបាញ់ផង ! ព្យុះយ៉ាជី ពិតជាអាក្រក់បំផុតដោយពេលនេះវាបានសម្លាប់មនុស្ស១៥៥ នាក់ និងបាត់ខ្លួន ១៤១ នាក់នៅវៀតណាម ហើយកំពុងគំរាមកំហែងទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម ខណៈដែលនៅថៃ និង ឡាវគឺកំពុងរងគ្រោះនឹងទឹកជំនន់ ស្របពេលដែលកម្ពុជាក៏ទទួលការព្យាករណ៍ថា ភ្លៀងក្រាស់ក្រែលដែរ ។
វិចារណកថា ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាកើនឡើងគួរឲ្យវិជ្ជមានដូច្នេះសង្ឃឹមថា ស្ថានភាពចំណូលពលរដ្ឋនឹងប្រសើរដែរ ! របាយការណ៍ផ្លូវការចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអង្គារ៍ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាបានឲ្យដឹងថា ស្ថានភាពនៃវិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជាគឺកាន់តែប្រសើរ ដូច្នេះសង្ឃឹមថា អ្វីៗនឹងកាន់តែប្រសើរ ជាពិសេសគឺប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងតែរករបរទទួលទានតូចតាច។
វិចារណកថា សន្តអាសនៈកាន់តែមើលឃើញតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ព្រះសហគមន៍នៅអាស៊ីអគ្នេយ៍ ដំណើរទស្សនៈកិច្ចសម្តេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីស្កូមកកាន់អាស៊ីអគ្នេយ៍និងអូសេអានីលើកនេះគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងនូវទិដ្ឋភាពថ្មីនៃទំនាក់ទំនងរវាងសន្តអសនៈនិងប្រជាជាតិនានានៅក្នុងតំបន់ ដែលមានពហុជាតិសាសន៍និងសាសនា ។
វិចារណកថា សង្ឃឹមថា វិស័យជលផលកម្ពុជានឹងអាចរីកចម្រើនទៅថ្ងៃអនាគត មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍវារីវប្បកម្មសមុទ្រ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តព្រះសីហនុបានអះអាងថា អ្នកជំនាញរបស់ខ្លួនទទួលបានភាពជោគជ័យក្នុងការបង្កាត់ពូជកូនត្រីស្ពង់ ត្រីតុកកែ ក្តាមថ្ម និងក្តាមសេះ ជាដើម ដូច្នេះសង្ឃឹមថា ចាប់តាំងពីពេលនេះទៅថ្ងៃមុខ វិស័យវារីវប្បកម្មសមុទ្រកម្ពុជានឹងរីកចំរើនទៅ មុខ។
វិចារណកថា ពេលចាស់ចូលនិវន្តន៍បើមានឱកាស គួររួមចំណែកចែករំលែកបទពិសោធន៍ដល់សង្គម! នៅពេលដែលយើងកាន់តែចាស់ យើងចូលនិវត្តន៍មិនបានប៉ុន្មានជំងឺព្យាធិនឹងតាមលងយើងរហូតដល់ថ្ងៃអវសាន្តនៃជីវិត ដូច្នេះមុននឹងអស់ជីវិតទៅ ប្រសិនបើអាចគួរតែកុំកប់ឫដុតចំណេះនិងជំនាញចោលគួរតែយកបទពិសោធន៍និងចំណេះជំនាញចែករំលែកដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយ ។
វិចារណកថា គ្រឿងញៀន! សង្ឃឹមថាវាកើនតែការចាប់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់សូមឲ្យថយចុះ បរិមាណនៃការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀនដែលសារព័ត៌មាននានានៅក្នុងប្រទេសបានចេញផ្សាយថ្មីៗនេះឃើញថា កំណើនទាំងបរិមាណគ្រឿងញៀនដែលរឹបអូសនិងកំណើនទាំងជនសង្ស័យ ប៉ុន្តែដោយឡែកការប្រើប្រាស់មិនបានដឹងអំពីការថយឫឡើងទេ តែយើងខ្ញុំសូមបន់ស្រន់ឲ្យអ្នកប្រើថយចុះទៅចុះ ។
វិចារណកថា ពេលរៀនចប់វិទ្យាល័យ តើគួររៀនបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ឬចូលសាកលវិទ្យាល័យ នៅលើពិភពលោកដែលមានការវិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការជជែកវែកញែកអំពីថាតើនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យគួរបន្តការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ឬការអប់រំនៅសាកលវិទ្យាល័យគឺជាប្រធានបទដ៏សំខាន់។