ជីវិតនិងសង្គម

ខណៈដែលវិស័យផ្សេងៗមួយចំនួននៅក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្នកំពុងតែមានការរីកចម្រើន វិស័យសិល្បៈសៀកហាក់នៅទ្រឹងនៅឡើយ។

លោក ណុប លុន ជាប្រជាកសិករដាំបន្លែមួយរូបនៅក្នុងស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល បានប្រកបរបរដាំដំណាំស្ពៃតឿអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំមកហើយ នៅលើផ្ទៃដីជាងកន្លះហិកតា។

នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន គ្រួសារដែលមានខ្សែស្រឡាយកាត់ចិន ឬប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដើមកំណើតចិន ហាក់មានចំនួនកើនឡើងជាលំដាប់។

ហ្ស៊ីយូសសេពប៉េ ហ្គារីបាល់ឌី (Giuseppe Garibaldi) កើតនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៧ នៅ ទីក្រុងនីស ដែលជាចក្រភពបារាំងទី១ នៅសម័យនោះ។

សំរាម គឺជាកាកសំណល់ដែលមនុស្សទូទៅបោះចោល និងមើលរំលង ដោយគិតថាជារបស់កខ្វក់ និងគ្មានតម្លៃ។ លើសពីនេះ ប្រសិនបើគ្មានការគ្រប់គ្រងឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេនោះ សំរាមនឹងបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពមនុស្ស និងប្រព័ន្ធជីវចម្រុះ។

បន្លែស្រស់ៗដែលដាក់លក់នៅលើទីផ្សារសព្វថ្ងៃ ភាគច្រើនរងការសង្ស័យថាមានបន្សល់ទុកនូវសារធាតុគីមី ដែលបាននិងកំពុងក្លាយជាកង្វល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋអ្នកបរិភោគ។

ក្រៅពីរបរតម្បាញសូត្រ ចម្លាក់ថ្ម ឈើ និងការស្មូនក្អមឆ្នាំង សិប្បកម្ម «ជាងទង» ឬចម្លាក់ប្រាក់-ស្ពាន់ គឺជាបេតិកភណ្ឌអរូបីដ៏ស្រស់បំព្រងមួយ ដែលបានបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យបុរាណ។

នៅក្នុងបរិបទនៃសម័យកាលបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ការមមាញឹកនឹងការងាររហូតគ្មានពេលទៅទទួលទានអាហារនៅខាងក្រៅ ឬគ្មានពេលធ្វើម្ហូបអាហារដោយខ្លួនឯង មិនមែនជាបញ្ហាប្រឈមទៀតឡើយសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ រស់នៅក្នុងក្រុង។

លោករ៉ូហ្ស៉េ ម៉ានូអេល រ៉ាមូស ហ័រតា កើតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៩ នៅរដ្ឋធានី ឌីលី ប្រទេសទីម័រ ខាងកើត។ លោកគឺជាបុរសរដ្ឋរបស់ទីម័រខាងកើត។

បើក្រឡេកមើលលើការទទួលទានអាហារប្រចាំថ្ងៃ កម្មករ និងកម្មការិនីភាគច្រើន បានទិញម្ហូបអាហារដែលស្ទើរតែគ្មានអនាម័យ ដែលកំពុងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពរបស់ពួកគេ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារតែមានភាពជឿនលឿនកាន់តែខ្លាំងខាងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងការអភិវឌ្ឍសង្គមកាន់តែទៅមុខ ការរស់នៅ ការប្រស្រ័យទាក់ទង និងមធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនខ្មែរបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង។

ឱ្យតែនិយាយអំពីពងទាកូន អ្នកណាក៏ស្គាល់ដែរ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីកន្លែងលក់ដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសេស និងមានអតិថិជនជិះកាត់មិនដែលរំលងនោះ គឺច្បាស់ជាទីតាំងដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅក្បែរផ្សារតាប៉ាង។

ពពុះសណ្តែក ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋទូទៅស្គាល់ថាជាអាហារក្រៀមមួយប្រភេទ ដែលគេអាចយកទៅកែច្នៃធ្វើជាមុខម្ហូបអាហារបានច្រើនយ៉ាង។

លោកអន់ដ្រេស បូនីហ្វ៉ាស្យ៉ូ កើតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៦៣ នៅខណ្ឌតុនដូ ទីក្រុង ម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។

នៅក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន និស្សិតជាច្រើនទាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្ត បានបង្ខំចិត្តប្រកបការងារបណ្តើររៀនបណ្តើរ ដើម្បីរកកម្រៃមកបង់ថ្លៃសិក្សា ថ្លៃហូបចុក និងការចំណាយលើបន្ទប់ជួល ទឹក ភ្លើងជាដើម។

ចន្លោះពីម៉ោង ១១:០០ ដល់ម៉ោង ១២:០០ ថ្ងៃត្រង់ គឺជាពេលវេលាដ៏មមាញឹកបំផុតនៅ ម្តុំតំបន់រោងចក្រ។

ដំណាំម្រេចកំពតមិនត្រឹមតែជាកសិផលនិមិត្តរូបនៃគុណភាពរបស់កម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាកាតាលីករយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរវាសនារបស់កសិករនៅក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ។

ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប កាន់តែខិតជិតមលដល់ ហើយជាពេលវេលាដែលសិស្សានុសិស្សជាបេក្ខជនប្រឡងត្រូវត្រៀមខ្លួនឱ្យបានរួចរាល់ទាំងចំណេះដឹង សមត្ថភាព និងសុខភាព។

លោកមីស្ហ៉ាអេល សូម៊ែរ កើតនៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣៦ នៅទីក្រុងរ៉ាបូល ប្រទេសប៉ាពួ នូវែល ហ្គីណេ។

នៅពេលដៃកាន់ចង្កូតយានជំនិះ ហើយភ្នែកសម្លឹងត្រង់ទៅមុខ មនុស្សគ្រប់គ្នាតែងតែរំពឹង និងប្រាថ្នាចង់ទៅដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាព និងតាមពេលវេលាកំណត់។ ប៉ុន្តែ នៅលើដងផ្លូវដ៏មមាញឹក «គ្រោះថ្នាក់» គឺជាពាក្យដែលគ្មាននរណាម្នាក់ចង់ឮ និងតែងតែប្រឹងចៀសវាង។