ជីវិតនិងសង្គម

បច្ចុប្បន្ននេះ ក្នុងវេទិកានានាមិនថាកម្មវិធីចែកសញ្ញាប័ត្រ ឬពិធីសម្ពោធសមិទ្ធផលផ្សេងៗនោះទេ ការថ្លែងសារបែបបញ្ឆិតបញ្ឆៀង ឌឺដង និងផ្លែផ្កា ត្រូវបានធ្វើឡើងស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង។

ស្លឹកគ្រៃគឺជាដំណាំមួយប្រភេទដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងត្រូវការជាចាំបាច់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។

ពាក្យថា «គ្រួសារ» បើតាមវចនានុក្រមរបស់សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានឱ្យដឹងថា គឺជា ត្រកូល ប្រជុំត្រកូល មនុស្សដែលមានមាតា បិតា និងបុត្រធីតា។

កើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៥៨៤ នៅខេត្តមីម៉ាសាកា ប្រទេសជប៉ុន លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី (Miyamoto Musashi) មិនត្រឹមតែជាឈ្មោះរបស់សាមូរ៉ៃម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែជាពាក្យ​ស្លោក​តំណាង​ឱ្យ​ភាព​ឥត​ខ្ចោះនៃសិល្បៈ យុទ្ធសាស្ត្រ និងទស្សនវិជ្ជាចម្បាំងរបស់ប្រទេសជប៉ុន។

នៅក្នុងសិក្ខាសិលាស្តីពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អ្នកជំនាញបានបង្ហាញថា ដើម្បីសុវត្ថិភាព ទោះបីជាបន្លែគីមី ឬបន្លែសរីរាង្គក៏ដោយ អ្នកបរិភោគ និងអ្នកប្រើប្រាស់គួរតែលាងសម្អាតជាមុនសិន។

សេវាកម្មសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា ហាក់ត្រូវបានប្រជាជនមួយចំនួនមើលរំលង។

នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃបានរីកដុះដាលយ៉ាងខ្លាំងគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ មិនថាចំពោះយុវវ័យ ឬសូម្បីតែកុមារតូចៗនោះទេ ព្រោះវាជាឧបករណ៍ដ៏ទាក់ទាញបំផុត។

ថ្វីដ្បិតតែរបរលក់លៀសហាលនេះមិនហ៊ឺហា ឬឡូយឆាយ ហើយត្រូវធ្វើដំណើរហាលថ្ងៃក្តៅដើម្បីលក់ជូនអតិថិជននៅតាមផ្ទះ ឬតាមផ្សារនានាក៏ដោយ ប៉ុន្តែរបរនេះអាចរកចំណូលបានកាក់កបគួរសម មិនចាញ់ការបើកហាងលក់ម្ហូបអាហារនៅតាមផ្ទះប៉ុន្មានឡើយ។

«កុំដេកស្រមៃក្នុងពេលគេង ប៉ុន្តែត្រូវស្រមៃរហូតដល់ដេកមិនលក់»។ នេះគឺជា​បាវចនាជីវិត​របស់​លោកអាវុល ប៉ាគៀ ចៃនូឡាបដេអេន អាបដុល កាឡាម (Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam) ឬគេស្គាល់ជាទូទៅថា លោកអាបដុល កាឡាម ជារដ្ឋបុរស ជាប្រធានាធិបតី​ និងជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រទេសឥណ្ឌា។

ក្រោយពេលបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា យុវជនកម្ពុជាជានិស្សិតមួយចំនួនធំកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើឱ្យចំជំនាញរបស់ខ្លួន ខណៈភាគច្រើននៅតែខ្វះខាតគោលដៅច្បាស់លាស់ ហើយខ្លះទៀតសុខចិត្តធ្វើការងារបញ្ច្រាស ឬខុសពីជំនាញដែលបានរៀនសូត្រ។

គំនូរបែបស្រមើរស្រមៃ និងគំនូរសម័យទំនើប ដែលជាប្រភេទសិល្បៈសហសម័យ (Contemporary Art) កំពុងតែស្រូបទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ទៀន ជាប្រភពពន្លឺ និងជាគ្រឿងសក្ការបូជាយ៉ាងសំខាន់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ទាំងនៅជនបទ និងទីក្រុង ជាពិសេសតាមវត្តអារាមនានានាដូវកាលបុណ្យទាន។ ទោះជា

បន្ទាប់ពី «ល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែត» ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៨ ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី ១៣ នៅប្រទេសម៉ូរីស មក ទម្រង់សិល្បៈបុរាណមួយនេះបានផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជន។

ចេញពីក្មេងប្រុសស្រុកស្រែដែលកើតនៅទីក្រុង ក្លែកស្តូប (Klerksdorp) ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង នាថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៣១ លោកដេសម៉ុង ទូទូ (Desmond Tutu) បាន​តស៊ូ​រហូត​ក្លាយ​​ជាមេដឹកនាំសាសនាគ្រីស្តអង់គ្លីកេនថ្នាក់ខ្ពស់ និងជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សដ៏មាន​ឥទ្ធិពល​​បំផុត​មួយរូបក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។

នៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ សិល្បៈល្ខោនបាសាក់កំពុងឈានឆ្ពោះទៅកាន់ភាពសាបរលាប ដោយមានការកាត់បន្ថយទាំងចំនួនអ្នកទស្សនា និងអ្នកសម្តែង ព្រោះតែកង្វះការអភិរក្ស ការផ្សព្វផ្សាយ និងការលើកទឹកចិត្ត។

ខណៈដែលវិស័យផ្សេងៗមួយចំនួននៅក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្នកំពុងតែមានការរីកចម្រើន វិស័យសិល្បៈសៀកហាក់នៅទ្រឹងនៅឡើយ។

លោក ណុប លុន ជាប្រជាកសិករដាំបន្លែមួយរូបនៅក្នុងស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល បានប្រកបរបរដាំដំណាំស្ពៃតឿអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំមកហើយ នៅលើផ្ទៃដីជាងកន្លះហិកតា។

នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន គ្រួសារដែលមានខ្សែស្រឡាយកាត់ចិន ឬប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដើមកំណើតចិន ហាក់មានចំនួនកើនឡើងជាលំដាប់។

ហ្ស៊ីយូសសេពប៉េ ហ្គារីបាល់ឌី (Giuseppe Garibaldi) កើតនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៧ នៅ ទីក្រុងនីស ដែលជាចក្រភពបារាំងទី១ នៅសម័យនោះ។

សំរាម គឺជាកាកសំណល់ដែលមនុស្សទូទៅបោះចោល និងមើលរំលង ដោយគិតថាជារបស់កខ្វក់ និងគ្មានតម្លៃ។ លើសពីនេះ ប្រសិនបើគ្មានការគ្រប់គ្រងឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេនោះ សំរាមនឹងបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពមនុស្ស និងប្រព័ន្ធជីវចម្រុះ។