វិចារណកថា

មួយរយៈមកនេះ ក្រោយពេលដែលមូសុងឥសាន្តហាក់ដូចជាសា្រកស្រាន្តទៅ អាកាសធាតុចាប់ផ្តើមប្រែទៅជាក្តៅ ខ្យល់ក៏បន្ថយល្បឿន មូសឃើញកើតមានច្រើន គ្រាន់តែមិនដឹងថា ជាមូសប្រភេទអ្វី ប៉ុន្តែពលរដ្ឋចេះតែព្រួយបារម្ភថាវាជាពពួក​មូសខ្លាដែលជាប្រភពចម្លងជំងឺគ្រុនឈាម និង ជំងឺឆ្លងតាមមូសផ្សេងៗទៀត ។​

ការសើចចំអកនាពេលថ្មីៗនេះ ចំពោះការគោរពសក្ការៈរបស់សាសនាកាតូលិក ជាពិសេសការចោទប្រកាន់ថា ព្រះសហគមន៍​កាតូលិកថ្វាយបង្គំឈើ ឬ "ព្រះដែលឆេះខ្លោច" ដោយ​សំដៅលើការគោរពចំពោះរូបសំណាក​ព្រះគ្រីស្ត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ឆេះ​រោល​ដោយ​ភ្លើង (Black Nazarene) នៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដែល​វាជាការយល់ច្រឡំទាំងស្រុង។ អ្នកដែលតែងតែចោទប្រកាន់បែបនេះ មិនមែនកំពុងតវ៉ានឹងអ្វីដែលព្រះសហគមន៍​កាតូលិកគោរពនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងប្រឆាំងនឹងរូបភាពដែលគេបង្កើតឡើងដោយដៃមនុស្ស។ ការយល់ស្រប ឬមិនយល់ស្រប គឺជាសិទ្ធិបុគ្គល ប៉ុន្តែការបំភ្លៃការពិត គឺជាកំហុស។

នៅក្នុងពិភពឌីជីថលដែលព័ត៌មានហូរលឿនដូចទឹកបាក់ទំនប់ មនុស្សយើងងាយនឹងធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់នៃ "ការវិនិច្ឆ័យដោយភ្នែក តែខ្វះសតិ"។ យើងច្រើនតែតាំងខ្លួនជាចៅក្រម កាន់ញញួរកាត់ក្តីលើជីវិតអ្នកដទៃ ទាំងដែលយើងទើបតែអានអត្ថបទមួយបន្ទាត់ ឬឃើញរូបភាពត្រឹមមួយសន្លឹក។

ជំងឺនានា ដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺមហារីក ជំងឺលើសឈាម ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង មិនមែនជាជំងឺឆ្លងទេ ប៉ុន្តែកុំប្រហែសវាអាចសម្លាប់ជីវិតយើងទាំងអស់គ្នាយ៉ាងត្រជាក់ ហើយនៅមុនពេលយើងដឹងខ្លួន វាគ្រោះថ្នាក់បាត់ ។

រឿងវិវាទនៅព្រំដែនមិនស្ងាត់ឡើយ ហើយស្ថានភាពនិងស្ថានការណ៍វានៅតែក្តៅគគុក ដរាបណាយោធាថៃនៅតែបន្តវត្តមាននៅលើបូរណភាពទឹកដីនៃកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ក្រោយពេលអនុវត្តបទឈប់បាញ់ កាលពីថ្ងៃទី​២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ។

នៅពេលដែលយើងឃើញអត្រាកំណើននៃជំងឺមហារីកសូមកុំឆ្ងល់ ហើយកុំតក់ស្លុត ប៉ុន្តែគួរតែជំរុញនិងលើកទឹកចិត្តឲ្យពលរដ្ឋឆាប់បង្កើនការពារខ្លួននិងស្វែងរកវាឲ្យឃើញពីព្រោះអ្នកជំនាញនិងឯកសារនានា បានបញ្ជាក់ថា ជំងឺនេះអាចទទួលការព្យាបាលមានប្រសិទ្ធភាពដរាបណាអ្នកជំងឺដឹងខ្លួនមុននិងមករកសេវាព្យាបាលត្រឹមត្រូវនិងទាន់ពេលវេលា។​

កុំចេះតែហ៊ាន ហើយប្រពឹ្រត្តអំពើផ្តេសផ្តាស ខ្វះភាពស្មោះត្រង់នឹងដៃគូជីវិត ពីព្រោះជំងឺ និងមេរោគអេដស៍ មិនបានទៅណានោះទេ វាគ្រាន់តែសម្ងំចាំមើលតែយើងប្រហែស នឹងអាចចូលមកក្នុងខ្លួនយើងនេះឯង។​

ទោះបីជាជំងឺនីប៉ាស៍ នៅមិនទាន់មានសេចក្តីរាយការណ៍នៅកម្ពុជាក្តី ប៉ុន្តែក្រសួងសុខាភិបាលបានកំពុងតែ ចាត់វិធានការការពារជាបន្តបន្ទាប់ហើយនៅពេលនេះ ខណៈដែលនៅប្រទេសជិតខាងក៏បានកំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នា ប៉ុន្តែយើងក៏ត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរ។

ប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍កាលពីឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅនេះ ត្រូវបានស្ថាប័នផ្លូវការមួយបានអះអាងថា មិនមានការធ្លាក់ចុះឡើយបើទោះបីជាភ្ញៀវទេសចរ​បរទេសដែលមកលេងកំសាន្តនៅកម្ពុជាមានការធ្លាក់ចុះក៏ដោយចុះ។ តែ​ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្តី យើង​ជា​ពលរដ្ឋក៏​សូមប្រឹង ប្រយ័ត្នវាធ្លាក់ទាំងពីរ។

ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាមានច្រើនកន្លែង ជាពិសេសនៅរាជធានីភ្នំពេញកន្លែងខ្លះទល់មុខគ្នាហើយនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តដែលមានផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋណែន ដូច្នេះគប្បីរឹតបន្តឹងស្តង់ដារសុវត្ថិភាពឲ្យបានប្រសើរដើម្បីកុំអោយពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗជាពិសេសគឺគ្រោះអគ្គីភ័យ។

សេវាកម្មសុខភាព សមត្ថភាពក្រុមគ្រូពេទ្យ បូករួមតាំងសំភារៈនិងបរិក្ខាវេជ្ជសាស្រ្តក៏កាន់តែទំនើប ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យកម្ពុជាសូមកុំភ្លេចរឿងក្រមសីលធម៌និងវិជ្ជាជីវៈពីព្រោះតែខុស គឺពលរដ្ឋត្អូញត្អែរនិងរិះគន់ហើយ។

នៅប្រទេសជិតខាងដូចជាករណីនៅវៀតណាម ឲ្យតែមានករណីមិនប្រក្រតីអ្នកបង្កមិនដែលរួចខ្លួនឡើយ គឺសមត្ថកិច្ចស្រុកគេតែងតែស្រាវជ្រាវវែកមុខរហូតដល់តែឃើញផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែនៅកម្ពុជាយើង​ ឃើញចាប់បានរបស់មិនប្រក្រតីជាបន្តបន្ទាប់ដែរ តែមិនដែលបង្ហាញជនបង្ករទាំងនោះឡើយ។

ការប៉ះទង្គិចដោយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនហាក់ស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែសំពាធការទូតនិងសមភូមិព័ត៌មាននៅតែក្តៅគគុក ដែលយើងត្រូវតែបន្តស្វាហាប់និងម្ចាស់ការបន្តនិងបន្ថែមកិច្ចប្រឹងប្រែងទៀត។

បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលមានផ្ទះច្រើនហើយដាក់សេវាជួលសូមលើកកំពស់ការប្រុងប្រយ័ត្ន ពីព្រោះសេវាកម្មដែលបងប្អូនកំពុង តែធ្វើអាជីវកម្មនេះ អាចបម្រើក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាយដោយមិនដឹងខ្លួន

ចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ មកដល់ពាក់កណ្តាលខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកដែលរអ៊ូរឿងសំបុត្រការប្រហារប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិតនេះ បានកំពុងតែកើតមានព្រោងព្រាត ក្រោយពេលដែលអ្នកខ្លះ បានអះអាងថា មួយខែៗប្រាក់ចំណូលដែលកំពុងតែពិបាករកផង គឺត្រូវខើចព្រោះ​ត្រូវ​ចងដៃមង្គលការ។

នៅលើផ្លូវសាធារណៈ យានយន្តគ្រប់ប្រភេទ មិនថាជាម៉ូតូ ឬរថយន្ត មិនថាជារថយន្តទំនើប ឬមិនទំនើប មិនថាមានតម្លៃថ្លៃ ឬថោកឡើយ គ្រប់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរទាំងអស់សុទ្ធតែមានសិទ្ធិស្មើគ្នា លើកលែងតែយានយន្តអាទិភាព ដែលត្រូវបានកំណត់ច្បាស់លាស់ក្នុងច្បាប់។ ដូច្នេះ នៅពេលមានការប៉ះទង្គិច ឬគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតមានឡើង អ្វីដែលសំខាន់បំផុត គឺការយកច្បាប់ជាមូលដ្ឋានក្នុងការដោះស្រាយ មិនគួរយកអំពើហិង្សា អំណាច បក្សពួក ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬឋានៈតួនាទីជាអ្នកសំអាងឡើយ។

ខណៈដែលស្ថានភាពគុណភាពខ្យល់មានការប្រែប្រួលខ្លាំង ក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជាបានជូនដំណឹង ហើយឲ្យយើងប្រុងប្រយ័ត្ន បើទោះបីជាពេលនេះស្ថានភាពនិងកម្រិតបំពុលនៅមិនទាន់ដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ក៏ដោយ ។​

វាមិនទាំងអស់ទេ ប៉ុន្តែជាទូទៅមានច្រើនណាស់បងប្អូនអ្នកដឹកជញ្ជូនតាមអេប ដែល មិនគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ​ការបើកបរក៏លឿន ហើយមិនសូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នឡើយ ។​

តាមការផ្សព្វនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់មន្ទីរពេទ្យធំៗដោយផ្ទាល់ យើងឃើញថា បណ្តាមន្ទីរពេទ្យនៅក្នុងប្រទេសយើងឥឡូវនេះ មានឧបករណ៍វេជ្ជសាស្រ្តទំនើបៗមិនជាអន់ជាងបណ្តាប្រទេសជិតខាងយើង នោះទេ ដូច្នេះយើងទាំងអស់គ្នាគួរតែសាកល្បងទទួលយកសេវាសុខាភិបាលនៅក្នុងស្រុក​យើង។

កម្ពុជាដែលធ្លាប់នាំចេញផលិតផលឧស្សាហកម្មតែមួយប្រភេទកាលពីជាង២ទស្សវត្សរ៍មុននោះ នៅពេលនេះកំពុងរើខ្លួនហើយនាំចេញផលិតផលឧស្សាហកម្មចម្រុះទៅកាន់ទីផ្សារច្រើនហើយ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយផលិតផលនៅមានកម្រិតនៅឡើយដែលយើងគួរតែពួតដៃគ្នាពង្រីកទីផ្សារ និងបង្កើនផលិតផលផ្សេងៗឲ្យបានកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត ។