កម្ពុជាបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះសន្តិភាព និងកិច្ចសន្ទនា ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០
កម្ពុជាបានអះអាងសាជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសន្តិភាព កិច្ចសន្ទនា អធិបតេយ្យភាព និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន និងជាប្រធានអនុគណៈកម្មការព័ត៌មាន និងផ្សព្វផ្សាយ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដែលបានធ្វើឡើងនារសៀលថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា។
កិច្ចប្រជុំកំពូលជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានបើកជាផ្លូវការនាពេលព្រឹក ក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជាការកត់សម្គាល់នូវព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការចូលរួមផ្នែកការទូត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា។
ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមមូលបទ «វិនិយោគឡើងវិញលើសន្តិភាព ដើម្បីវិបុលភាពរួម និងស្ថិរភាពយូរអង្វែង» ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានប្រមូលផ្តុំថ្នាក់ដឹកនាំ និងតំណាងមកពីប្រទេស និងរដ្ឋាភិបាលជាសមាជិកចំនួន ៨១ នៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី។
ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្ត្រា បានមានប្រសាសន៍ថា ការជួបជុំនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាព្រឹត្តិការណ៍ការទូត ឬការអបអរសាទរភាសាបារាំង និងវប្បធម៌ហ្វ្រង់កូហ្វូនីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាវេទិកាអន្តរជាតិដ៏សំខាន់សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងរដ្ឋាភិបាលមកពីទ្វីបផ្សេងៗ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាព វិបុលភាពរួម និងស្ថិរភាពរយៈពេលវែងផងដែរ។
ឯកឧត្តមបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សម្រាប់កម្ពុជា ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ គឺជាកិត្តិយសដ៏ធំធេងផង និងជាឱកាសក្នុងការរួមចំណែកដល់កិច្ចសន្ទនាអន្តរជាតិលើបញ្ហាសំខាន់ៗសម្រាប់មនុស្សជាតិ និងអនាគតនៃសហគមន៍សកលលោកផង។
បើតាមលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន សុន្ទរកថាដែលថ្លែងដោយ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, លោកជំទាវ Louise Mushikiwabo អគ្គលេខាធិការអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) និង ឯកឧត្តម Emmanuel Macron ប្រធានាធិបតីបារាំង បានបង្កប់នូវសារនយោបាយ និងការទូតដ៏សំខាន់ ជាពិសេសលើបញ្ហាសន្តិភាព អធិបតេយ្យភាព កិច្ចសន្ទនា និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។
ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងអស់បានបញ្ជាក់ឡើងវិញពីសារៈសំខាន់នៃការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគុណតម្លៃសកលនៃសន្តិភាព និងគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងការបដិសេធការប្រើប្រាស់កម្លាំងក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ។
ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្ត្រា បានថ្លែងថា៖ «ក្នុងបរិបទនេះ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់វេទិកាអន្តរជាតិនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីការពិតនៃស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។
ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាចំពោះសន្តិភាព ក៏ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈការចូលរួមក្នុងបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការបោសសម្អាតមីន និងស្តារដីកសិកម្មជូនប្រជាពលរដ្ឋ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨។
កម្ពុជាទទួលបានសន្តិភាពយូរអង្វែងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើបរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធរវាងកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានរំលឹកឡើងវិញថា សន្តិភាព និងស្ថិរភាពមិនអាចត្រូវបានមើលស្រាល ឬចាត់ទុកជារឿងធម្មតាបានឡើយ។
ជម្លោះនេះបានបណ្តាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួស ព្រមទាំងបង្ខំឱ្យគ្រួសារជាច្រើនភៀសខ្លួនចេញពីលំនៅឋាន ដែលបង្ហាញពីតម្រូវការបន្ទាន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព និងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលបន្ថែមទៀត។
ទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលសម្រេចបាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កំពុងបន្តអនុវត្តក៏ដោយ ក៏ស្ថានភាពតាមបណ្តោយព្រំដែននៅតែមានភាពស្មុគស្មាញ និងតានតឹង ដោយកងទ័ពរាប់ពាន់នាក់នៅតែបន្តប្រឈមមុខដាក់គ្នា។
កម្ពុជាក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភផងដែរចំពោះតំបន់មួយចំនួនដែលខ្លួនចាត់ទុកថានៅតែស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់របស់កងកម្លាំងថៃ និងទុក្ខលំបាករបស់ពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ ២០,០០០ នាក់ ដែលមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅឋានរបស់ពួកគេវិញបាននៅឡើយ។
ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កម្ពុជាចង់ប្រើប្រាស់វេទិកាដ៏សំខាន់នេះ ដើម្បីចែករំលែកសារថា សន្តិភាពត្រូវតែត្រូវបានថែរក្សា ការពារ និងពង្រឹងជាប្រចាំ»។
ឯកឧត្តមបានបន្ថែមថា៖ «សន្តិភាពមិនអាចកំណត់ត្រឹមតែពាក្យពេចន៍នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះទេ។ សន្តិភាពត្រូវតែបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈការគោរពអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី ឯករាជ្យភាពរបស់រដ្ឋ ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងការការពារជីវភាពសង្គម និងជនស៊ីវិល»។
កិច្ចប្រជុំកំពូលនៅរាជធានីភ្នំពេញនេះ គឺជាកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទីពីរដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅទ្វីបអាស៊ី បន្ទាប់ពីរយៈពេលជិតបីទសវត្សរ៍ ក្រោយកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅអាស៊ីលើកទីមួយដែលបានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧។
