សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងបញ្ចុះពន្ធគយកម្ពុជាឱ្យស្មើប្រទេសក្នុងតំបន់ ប្រសិនបើគូប្រជែងទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងល្អជាង

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាបានថ្លែងថា កម្ពុជារំពឹងថាពន្ធគយសរុបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើមុខទំនិញនាំចេញរបស់ខ្លួន នឹងរក្សានៅត្រឹមពិដាន ១៩ ភាគរយ ក្នុងអំឡុងពេលដែលការស៊ើបអង្កេតពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកកំពុងបន្ត ខណៈដែលវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានប្តេជ្ញាថា នឹងដំឡើង ឬបញ្ចុះអត្រាពន្ធឱ្យស្មើនឹងប្រទេសជិតខាង ដើម្បីរក្សាភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។

ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី ១ នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) មានប្រសាសន៍ថា ការស៊ើបអង្កេតលើកទីពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោមមាត្រា ៣០១ នៃច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ១៩៧៤ រំពឹងថានឹងបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ ខែខាងមុខ។ លោកបានបន្តថា ពន្ធបន្ថែមដែលកើតចេញពីការស៊ើបអង្កេតលើសមត្ថភាពផលិតកម្មសង្គមលើសលប់ (industrial excess capacity) ទំនងជាមិនលើសពី ៩ ភាគរយនោះទេ។

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដាមក ទំនិញនាំចេញរបស់កម្ពុជាត្រូវរងការហូតពន្ធបន្ថែម ១០ ភាគរយពីសហរដ្ឋអាមេរិក លើសពីអត្រាពន្ធប្រជាជាតិដែលទទួលបានការអនុគ្រោះបំផុត (MFN) បច្ចុប្បន្ន។ វិធានការនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃពន្ធថ្មីដែលមានចន្លោះពី ១០ ទៅ ១២,៥ ភាគរយ ដែលបានដាក់លើការនាំចូលពីសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ៦០ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនិយាយថា បានបរាជ័យក្នុងការរារាំងទំនិញផលិតដោយពលកម្មបង្ខំមិនឱ្យចូលទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ពួកគេ។

ពន្ធគយទាំងនេះកើតចេញពីការស៊ើបអង្កេតដែលធ្វើឡើងក្រោមមាត្រា ៣០១ នៃច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ១៩៧៤ ដោយការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក (USTR)។

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានឱ្យដឹងថា មន្ត្រីកម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានប្រជុំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញជាមួយក្រុមការងារ USTR ដែលក្នុងនោះភាគីទាំងពីរបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីពាណិជ្ជកម្មទៅវិញទៅមក (Agreement on Reciprocal Trade) ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងអំឡុងពេលប្រជុំតាមអនឡាញជាមួយក្រុមការងារ USTR យើងទាំងអស់គ្នាបានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីពាណិជ្ជកម្មទៅវិញទៅមក ដែលបានសម្រេចកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដែលមានភាពប្រែប្រួល មានស្ថិរភាពឡើងវិញ ដោយការកាត់បន្ថយពន្ធទៅវិញទៅមកមកត្រឹម ១៩ ភាគរយ»។

លោកបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានប្តេជ្ញាធានាថា កម្ពុជានឹងមិនត្រូវបានដាក់ឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពចាញ់ប្រៀបក្នុងការប្រកួតប្រជែងនោះទេ ប្រសិនបើប្រទេសជិតខាងចរចាបានអត្រាពន្ធទាបជាងនេះ។

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើប្រទេសជិតខាងទទួលបានអត្រាពន្ធចុងក្រោយទាបជាង ១៩ ភាគរយបន្ទាប់ពីការចរចា សហរដ្ឋអាមេរិកក៏នឹងកាត់បន្ថយអត្រាពន្ធសរុបរបស់កម្ពុជាឱ្យមកនៅកម្រិតដូចគ្នាដែរ ដើម្បីធានាថាយើងនៅតែមានភាពប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងតំបន់»។

ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងក្តីបារម្ភរបស់សាធារណជន លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ពន្ធថ្មី ១០ ភាគរយនេះ មិនควត្រូវបានបកស្រាយថាជាការហូតពន្ធបន្ថែមលើសពីពន្ធ ១៩ ភាគរយ កាលពីឆ្នាំមុននោះទេ។

លោកបានពន្យល់ថា ពន្ធមុនៗដែលបានដាក់ចេញក្រោមច្បាប់អំណាចសេដ្ឋកិច្ចបន្ទាន់អន្តរជាតិ (IEEPA) ត្រូវបានបញ្ចប់រួចហើយ បន្ទាប់ពីមានសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលអាមេរិក ដែលមានន័យថា វិធានការបច្ចុប្បន្នគឺមកជំនួសពន្ធមុនៗ មិនមែនជាការបូកបន្ថែមលើពន្ធទាំងនោះឡើយ។

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានមានប្រសាសន៍ថា អត្រាពន្ធតែមួយមុខ មិនមែនជាកត្តាកំណត់ភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសមួយនោះទេ ហើយលោកបានប្តេជ្ញាថា កម្ពុជានឹងបន្តកែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគរបស់ខ្លួន ដើម្បីទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនផលិតថ្មីៗ។

លោកថ្លែងថា៖ «សន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ ស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច កម្លាំងពលកម្មដែលមានជំនាញ និងផលិតភាព ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកាន់តែប្រសើរឡើង ក្របខ័ណ្ឌវិនិយោគបើកចំហ និងនីតិវិធីរដ្ឋបាលដែលត្រូវបានកាត់បន្ថយដំណាក់កាល គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលអ្នកវិនិយោគបន្តជ្រើសរើសប្រទេសកម្ពុជា»។

លោកបានបន្ថែមថា រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងធ្វើឱ្យនីតិវិធីវិនិយោគមានភាពសាមញ្ញ ចាប់តាំងពីការចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម រហូតដល់ប្រតិបត្តិការរោងចក្រ ខណៈពេលដែលកំពុងប្រឹងប្រែងកែលម្អថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន (logistics) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង។

លោកបានបន្តថា បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាផលិតថាមពលអគ្គិសនីជាង ៦៣ ភាគរយចេញពីប្រភពថាមពលស្អាត ដែលនេះជាគុណសម្បត្តិដ៏ធំមួយកើនឡើងជាលំដាប់ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតដែលស្វែងរកខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលបៃតងជាងមុន។

យោងតាមតួលេខផ្លូវការ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន ២៧៦ ដែលមានទុនវិនិយោគជិត ៤,៧ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងអំឡុងពេលប្រាំមួយខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៦ ដោយបានបង្កើតការងារប្រហែល ១៦០ ០០០ កន្លែង៕