អង់តាក់ទិក អាណាចក្រឧទ្ទិសសម្រាប់វិទ្យាសាស្រ្ត តើនៅតែស្ថិតជាទ្វីបនៃសន្តិភាព​ឬយ៉ាងណា?

វិសាលភាពដ៏ធំធេងនៃផ្ទាំងទឹកកកនៅប៉ូលខាងត្បូង ទ្វីបអង់តាក់ទិកសព្វថ្ងៃត្រូវបានការពារ​ដោយលក្ខន្តិកៈពិសេសនៅលើពិភពលោក​ដែលប្រទេសប្រមាណ ៦០ បានព្រមព្រៀងគ្នា និង​ធានា​សន្តិភាព​ និងទុកទ្វីបនេះជាអាទិភាពសម្រាប់វិទ្យាសាស្រ្ត។ ប៉ុន្តែតើស្ថានភាពនេះ​អាច​ស្ថិតស្ថេរ​​ដល់ពេលណា?

ទ្វីបទឹកកកដែលមានផ្ទៃដី ១៤លាន គម២ ធំជាងទ្វីបអឺរ៉ុប ត្រូវបានការពារ​ដោយ​សន្ធិសញ្ញា​អង់តាកទិក​​ដែលចុះហត្ថលេខា​ដោយ​ប្រទេសប្រមាណ ១២ ហើយសព្វថ្ងៃមានប្រទេសចំនួន ៥៨ គឺជាសមាជិក។ សន្ធិសញ្ញាបានទុកទ្វីបនេះ​ជាផ្ទៃដីសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត និង​សន្តិភាព ព្រមទាំងបង្កកនូវការទាមទារទឹកដីទាំងឡាយ។ សន្ធិសញ្ញាចែងថា ទ្វីបអង់តាកទិក​មិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ លើកលែងតែដើម្បីគោលបំណងសន្តិភាព និងបង្ហាញចេញនូវ​សេរីភាព​នៃ​ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅ​ក្នុងន័យនេះ។

លោកយ៉ាន រ៉ូពែ កូឌែ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងជាអតីតនាយកនៃវិទ្យាស្ថានតំបន់ប៉ូល​របស់​បារាំង បានបញ្ជាក់ថា គឺនៅទីនោះ​ដែលកម្ពស់​ទឹកសមុទ្រត្រូវបានកើនឡើង ហើយនៅទីនោះ​ដែល​បញ្ជាក់អំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុពិភពលោក។”

ទ្វីបអង់តាកទិក ប្រមូលផ្តុំទឹកសាប​ពិភពលោក​ប្រមាណ ៩០%។ ដើម្បីធ្វើការតាមដាននូវ​ការ​មិន​គោរពដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុពីបណ្តាលប្រទេសសមាជិកហត្ថលេខី រដ្ឋមួយ​ចំនួន​បានអនុវត្តការត្រួតពិនិត្យភ្លាមៗលើស្ថានីយរបស់ប្រទេសផ្សេងៗទៀតជាប្រចាំ ដូច​ដែល​​​កិច្ច​ព្រមព្រៀងបានអនុញ្ញាត។

ប្រទេសជាង ៣០ បានធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងមូលដ្ឋាន ឬហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាង ១០០ ដែល​មាន​នៅទីនោះសព្វថ្ងៃ។

កុំណាប់ (COMNAP) គឺជាសមាគមអន្តរជាតិដែលប្រមូលផ្តុំរដ្ឋនៅលើទ្វីប និងធ្វើជំរឿន​ស្ថានីយ៍​សិក្សាស្រាវជ្រាវអចិន្រ្តៃយ៍ តាមរដូវ និងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធតូចៗ ដទៃទៀត។ កុំណាប់​រាយការណ៍ឲ្យដឹងថា ប្រទេសខ្លះគឺមានវត្តមានច្រើនណាស់ ដូចជា សហរដ្ឋអាម៉េរិក ជាមួយ​និង​ហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធ ៧ រុស្ស៊ី ១១ អាហ្សង់ទីន ១៣ និងឈីលី ១៤។ ប្រទេសតូចៗផ្សេងទៀត ក៏បានបង្កើតមូលដ្ឋានរៀងៗខ្លួនផងដែរ ដូចជា ប្រទេសបេឡារុស ប៊ុលហ្គារី និងអ៊ុយក្រែន​ជាដើម។ ​ប្រទេសបារាំងបានបោះទីតាំងនៅតំបន់ភាគខាងកើត​ទ្វីបអង់តាកទិក ដោយមាន​ស្ថានីយ៍ ឌូម៉ុង ឌៀវីល (Dumont d’Urville) ស្ថិតនៅតាមឆ្នេរ និងស្ថានីយ៍ កុងក័រឌៀ (Concordia) នៅក្នុងទ្វីប ដែលស្ថានីយ៍ក្រោយនេះ ប្រទេសបារាំងធ្វើការងាររួម​ជាមួយប្រទេស​អ៊ីតាលី។

នៅក្នុងយុគសម័យដែលកំពុងមានការបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ​ពិភព​លោក និងបំណងចង់ដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកនៅកោះហ្គ្រ៊ូអេនឡេន និងការបើកផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រទៅកាន់ទ្វីបអាកទិក​នៅពេលផ្ទាំងទឹកកករលាយ បញ្ហានៃ​ការ​ប្រើកម្លាំងបាយដណ្តើមយក​បានចោទឡើងនៅតំបន់ប៉ូលខាងត្បូង។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងសម្រាប់តំបន់ប៉ូល លោកអូលីវីយ៉េ ព័រវ្រ៍ ដាកវ័រ (Olivier Poivre d’Arvor) បានធ្វើការវិភាគថា ការអភិវឌ្ឍរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់អង់តាកតិក ក៏ដូចជាការប្រឆាំងពី​ទីក្រុង​មូស្គូ និងទីក្រុងប៉េកាំងសម្រាប់ការបង្កើតតំបន់សមុទ្រដែលត្រូវ​ការពារថ្មី បានបង្ហាញជាផ្នែក​នៃ​សញ្ញាឲ្យឃើញភាពខ្សោយដែលអាចគំរាមដល់លក្ខន្តិកៈនៃ​ទ្វីបនាពេលអនាគត។

លោកស្រីអានណា វ៉ាលីន ដែលជាសហប្រធានជនជាតិស៊ុយអែត​នៃគណៈកម្មាធិការ​វិទ្យាសាស្រ្ត​នៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវទ្វីបអង់តាកទិក ដែលសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​ជា​អន្តរជាតិនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ​លើទ្វីបនេះ បានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេស​ចិន​មិន​ដែលលាក់​បាំង​ចំណាប់អារម្មណ៍អំពីផល​ប្រយោជន៍នៃធនធាធធម្មជាតិនៃទ្វីបអង់តាកទិកនោះឡើយ។​