សមុទ្រខិតទៅជិតកម្រិតឯកតកម្មនៃកម្តៅ

ព្រឹត្តិបត្រនៃកម្មវិធីកូពែនីគុស សេវាកម្មអឺរ៉ុបនៃការតាមដានអាកាសធាតុ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែ មេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ ដោយបញ្ចេញនូវសញ្ញាប្រកាសអាសន្ន គឺថា បន្ទាប់ពី៣ឆ្នាំ បន្តបន្ទាប់គ្នានៃកម្រិតឯកតកម្មរលកកម្តៅនៅលើភពផែនដី អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត ភ័យខ្លាចថា វាអាចមានលទ្ធភាពនៃការវិលត្រឡប់មកវិញនូវបាតុភូតអេល នីណូ ដែលធ្វើឲ្យ​អាកាស​ធាតុ​ក្តៅជាងធម្មតា ពីពេលនេះ រហូតទៅ​​ដល់​ដំណាច់ឆ្នាំ ដែលនឹងរុញច្រាន​មនុស្ស​ជាតិ​ទៅជួបរលកកម្តៅហួសហេតុជាបន្ត​បន្ទាប់​គ្នា។

យោងតាមការអង្កេតពីកូពែនីគុស បានឲ្យដឹងដែរថា កាលពីខែមុន សមុទ្របានឈាន​ដល់​កម្រិត​​ជិត​ក្បែរឯកតកម្ម។ នេះគឺជាសញ្ញាប្រហែលជាការត្រឡប់មកវិញនូវ​បាតុភូតធម្មជាតិនៃ​ការ​​កើន​កម្តៅ អេល នីណូ ដែលនឹងបន្ថែមពីលើការប្រែប្រួលអាកាស​ធាតុដែលមានប្រភពពី​មនុស្ស។

យោងតាមតារាងនៃពេលវេលាពិតនៃកូពែនីគុស បានឲ្យដឹងថា សីតុណ្ហភាពផ្ទៃលើនៃ​សមុទ្រ​បាន​ឡើង​ដល់ ២០,៩៧ °C កាលពីខែមីនា នៅខាងក្រៅតំបន់ប៉ូល ហើយសីតុណ្ហភាព​មធ្យម​​នេះបន្ត​កើនឡើង​នៅខែមេសា។

ភាគចុងក្រោយនៃបាតុភូតអេល នីណូ នៅឆ្នាំ២០២៣ និង ២០២៤ បានធ្វើឲ្យឆ្នាំទាំងពីរនេះ គឺ​ជា​ឆ្នាំ​ដែលក្តៅបំផុតដែលមិនដែលធ្លាប់បានកត់ត្រា។ បាតុភូតតាមវដ្តនេះមានទំនាក់​ទំនង​នឹង​ការឡើងក្តៅជាប្រចាំក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ នៃទឹកដែលជាផ្នែកមួយនៃមហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែល​បង្កឲ្យមានឥទ្ធិពលជាដូមីណូទៅលើអាកាសធាតុពិភពលោក​ក្នុងអំឡុងពេល​ជាច្រើន​ខែ ទៅ​មុខ។

កូពែនីគុស បញ្ជាក់ថា សីតុណ្ហភាពនៃសមុទ្រ គឺជាសាក្សីនៃការផ្លាស់ប្តូរ​ទៅកាន់លក្ខខណ្ឌ​អេល នីណូ។ ចំណែកអង្គការឧតុនិយមពិពលោក (OMM) នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បាន​វាយ​តម្លៃរួចហើយថា ការត្រឡប់មកវិញនៃបាតុភូត​អេល នីណូ អាចទៅរួចនាឆ្នាំនេះ ក្នុងពេល​ដែល​ឡា នីណា ដែលជាបាតុភូតបញ្ច្រាស ត្រូវស្រកស្រុតបន្តិចបន្តួចវិញ ដែលវាភ្ជាប់​ជាមួយ​និង​សីតុណ្ហភាពត្រជាក់ជាង។ អង្គការឧតុនិយមពិភពលោក (OMM) បានវាយតម្លៃថា ចាប់​តាំង​​​ពី​​ខែមីនា វាមាន ៤០% នៃលទ្ធភាព ដែលអេល នីណូ អាចនឹងលេចឡើងពីពេល​នេះ​រហូត​​​ដល់​ខែ​កក្កដា។

ការកើនសីតុណ្ហភាពសមុទ្រពង្រីកទំហំទឹក ដែលធ្វើឲ្យកម្រិតកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើង។ វា​ពង្រីករលកកម្តៅនៅសមុទ្រ ដែលធ្វើឲ្យផ្កាថ្មទន់ខ្សោយ និងធ្វើឲ្យធ្ងន់ធ្ងរនៃបាតុភូតឧតុនិយម​ហួសហេតុ ដូចជាមានភ្លៀងខ្លាំងក្លាជោគជាំ និងខ្យល់ព្យុះស៊ីក្លូនជាដើម។

បើគិតទាំងដី និងសមុទ្រ ខែមីនាមុន គឺជាតំណាងឲ្យខែលំដាប់លេខ ៤ នៃសីតុណ្ហភាព​នៅ​លើ​​ផ្ទៃផែនដី ដែលកើនឡើង ១,៤៨°C លើតម្លៃដែលប្រៀបធៀបនឹងយុគសម័យ​មុន​ឧស្សាហកម្មពីឆ្នាំ ១៨៥០-១៩០០ ឬគឺមុននឹងការប្រើប្រាស់ឥន្ឌនៈកាបូន ប្រេង និងឧស្ម័នដ៏​លើស​លុប ដែលធ្វើឲ្យផែនដីកើនកម្តៅ​ជាអចិន្ត្រៃយ៍។

ចំណែកស្ទើពាសពេញទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលជាទ្វីបដែលសីតុណ្ហភាពកើនល្បឿនលឿន ក៏បានជួប​នូវ​សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាងធម្មតា ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសភាគខាងជើង រដ្ឋនៅតំបន់​បាល់ទិក និង​ភាគពាយព្យនៃប្រទេសរុស្ស៊ី។ ខែមីនាក៏ត្រូវបានកត់សម្គាល់​ដោយរលក​កម្តៅ​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពីមុន នៅភាពខាងលិចសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលទែម៉ូម៉ែត្របានវាស់ឃើញ​សីតុណ្ហភាព​ឡើង​លើសពី ៤០°C ហើយកន្លែងខ្លះវាឡើងដល់ ៤៤°C ផង។

លោកកាឡូ ប៊ូអុងតេមប៉ូ ដែលជានាយកនៃសេវាកម្មកូពែនីគុស អំពីការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ បានអធិប្បាយថា ៖ “ទិន្នន័យនៃកូពែនីគុស សម្រាប់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានធ្វើឲ្យយើង​រិះគិត។ តួលេខមួយៗ គឺជាការវាយប្រហារ ប៉ុន្តែជាសំណុំទាំងមូល ពួកវាផ្តល់នូវការ​មើល​ឃើញ​អំពីប្រព័ន្ធអាកាសធាតុ​ដែលទទួលរងសំពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។”