ពិភពលោកកំពុងរស់លើសពីមធ្យោបាយ​ដែលធម្មជាតិផ្តល់ទឹកឲ្យ

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោកកាវ៉េ ម៉ាដានី នាយកវិទ្យាស្ថានសកលវិទ្យាល័យនៃ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​សម្រាប់ទឹក បរិស្ថាន និងសុខភាព បានថ្លែងថា ៖ “នេះមិនមែន ដើម្បី សម្លាប់ក្តីសង្ឃឹមទេ ប៉ុន្តែដើម្បីលើកទឹកចិត្តឲ្យមានសកម្មភាព។” “យើងត្រូវទទួលស្គាល់ដោយ ស្មោះត្រង់នូវការ​បរាជ័យនាពេលសព្វថ្ងៃដើម្បីធ្វើឲ្យថ្ងៃអនាគត អាចសម្រេចបាន។”

លោកដាម៉ានី បានទទូចថា ៖ “អាងទន្លេជាច្រើន ដែល​ពីមុនហូរធម្មតា បានរលាយ​រលុប​បាត់​ហើយ”។

របាយការណ៍នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានស្ថាបនាឡើងនូវទស្សនទានថ្មី គឺការប្រើពាក្យ បរាជ័យ​​រឿងទឹក។ វា​នឹង​បញ្ជាក់នូវសភាពក្រោយវិបត្តិដ៏ស្ថិតស្ថេរ ដែលការប្រើប្រាស់ និងការ​បំពុល​ទឹកបានឡើង​លើស​ពីទឹកដែលក្លាយជាស្អាតតាមធម្មជាតិ ឬប៉ះពាល់លើធនធាន​ទឹក​ធម្មជាតិ។ ទឹកក្រោមដី តំបន់សើម ដី ស្ទឹង និងទឹកកក បានរងការខូចខាតតាម​របៀប​លែង​អាច​ជួស​ជុល​បាន និង​បាត់បង់​តម្លៃខ្ពស់លែងអាចគណនាបាន។

តាមតុល្យការដែលអាចរាប់បាន មនុស្សជាតិមិនគ្រាន់តែស្រូប និងប្រើប្រាស់ទឹកដែលប្រៀប​ដូចជាចំណូលទេ ប៉ុន្តែមនុស្សជាតិក៏ចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ទឹកសន្សំដែរ។ ច្រើនជាង​ពាក់​កណ្តាល​​​នៃបឹងធំៗ របស់ពិភពលោក បានធ្លាក់ចុះចាប់តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ មក។ ៧០% នៃ​​អាងទឹកក្រោមដីបង្ហាញនូវការថយចុះរយៈពេលវែង និង ៤១០លានហិចតា នៃតំបន់សើម បាន​បាត់បង់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ សម្រាប់ការបាត់បង់ប្រចាំឆ្នាំដែលត្រូវបានវាយ​តម្លៃថា មាន​ប្រមាណ ៥១០០ ពាន់លានដុល្លារ នៃសេវាប្រព័ន្ធបរិស្ថានធម្មជាតិផ្តល់ឲ្យមនុស្ស។

លោកម៉ាដានី បានព្រមានថា ៖ “នៅតាមកន្លែងជាច្រើន គេមិនអាចស្តារឡើងវិញបានទេ សម្រាប់ “សេដ្ឋកិច្ច” ទាំងនេះ ក្នុងកម្រិតជីវិតមនុស្សមួយជំនាន់”។ “របាយការណ៍នេះមិនមែន​ជាការព្រមានអំពីអនាគតមួយអាក្រក់ទេ។ ​យើងនៅតែអាចជៀសផុតបាននៅគ្រប់ទីកន្លែង។ នេះ​គឺ​​ជាការវិនិច្ឆ័យនៃពិភពលោកមួយ​ ដែលនៅក្នុងអាងទន្លេជាច្រើន ការវិលត្រឡប់មក​ក្រោយ​វិញ​លែងអាចទៅរួចទៀតហើយ។”

ការបរាជ័យទឹកមិនមានលក្ខណៈស្មើគ្នា និងមិនទូលំទូលាយទាំងអស់ឡើយ។ វាត្រូវ​បាន​វាស់វែង​តាមអាងទន្លេពីមួយទៅមួយ។ ប៉ុន្តែវាល្មមធ្វើប្រព័ន្ធសំខាន់ៗ ប្រែប្រួល​ផ្លាស់ប្តូរ​ទេសភាព​​ជាហានិភ័យកម្រិតពិភពលោក តាមរយៈ​ទីផ្សារចំណីអាហារ ចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការ​ភៀស​​ខ្លួនរបស់ប្រជាជន និងការពឹងអាស្រ័យលើភូមិសាស្រ្តនយោបាយ។

ជិត ៣/៤ នៃមនុស្សជាតិ​រស់នៅក្នុងប្រទេសដែលត្រូវបានវាយតម្លៃថា ផុយស្រួយ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទឹក។ មនុស្សជិត ៤ពាន់លាននាក់ ទទួលរងការខ្វះខាតទឹកធ្ងន់ធ្ងរ​យ៉ាងហោចណាស់មួយខែ​ក្នុងមួយឆ្នាំ និងពាក់កណ្តាលនៃផលិតកម្មចំណីអាហារពិភពលោក មានប្រភពមកពីតំបន់ ដែលស្តុកសរុបរបស់ទឹកថយចុះ ឬប្រែក្លាយជាលែងមានស្ថិរភាព។

ប្រឈមមុខនឹងសច្ចៈភាពនេះ របាយការណ៍បានអំពាវនាវឲ្យបោះបង់ចោលការឆ្លើយតប​បន្ទាន់ និងការសន្យាដែលមិនអាចអនុវត្តបាន ដើម្បី​ផ្លាស់​ប្តូរទៅរកការគ្រប់គ្រងការបរាជ័យ​ទឹក​​វិញ។

លោកម៉ាដានី បានធ្វើការសង្ខេបថា ៖ “តាមហិរញ្ញវត្ថុ ការបរាជ័យមិនមែនជា​ការបញ្ចប់នៃ​សកម្មភាព​ទេ។ នេះគឺជាការចាប់ផ្តើមនូវផែនការដែល​មានរចនាសម្ព័ន្ធ។ យើងបញ្ឈប់ការហូរ​ខ្សោះ​ឈាម យើងការពារសេវាកម្មធម្មជាតិសំខាន់ៗ។ យើងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ ដែលមិនអាច​ទ្រាំ​ទ្រ ឲ្យមានឡើងវិញ។ នេះរួមបញ្ចូលការនិយាយអំពីសច្ចៈភាពនៃការ​បាត់បង់​ដែល​​មិន​អាច​ស្តារឡើងវិញបាន ការពារនូវអ្វី​ដែល​នៅ​សល់សម្រាប់ធនធានទឹកធម្មជាតិ និងផ្តាច់ចេញ​នូវ​ការ​​លូតលាស់​សេដ្ឋកិច្ចដែលកើតចេញពីការកើនឡើងជានិច្ចនៃការទាញយកទឹកប្រើប្រាស់៕