អាសន្នសុខភាពពិភពលោក ៖ មនុស្សជាង ១/៣ រងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងពីការបំពុល អូហ្ស៉ូននៅឆ្នាំ២០២៦

របាយការណ៍ថ្មីបំផុតពីសេវាកម្មតាមដានបរិយាកាសកូពែនីគូស (CAMS) នៃសហភាពអឺរ៉ុប បានទម្លាយការពិតដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភថា ប្រជាជនពិភពលោកជាង ៣៤% កំពុងដកដង្ហើម យកខ្យល់ពុលកម្រិតគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅឆ្នាំ២០២៦នេះ ដោយសារការរួមផ្សំគ្នារវាងរលកកម្តៅ ភ្លើងឆេះព្រៃ និងសកម្មភាពមនុស្ស។ អាស៊ីគឺជាតំបន់រងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ខណៈអ្នក ជំនាញ ព្រមានថា ជាតិពុលនេះគ្មានព្រំដែនកំណត់នោះឡើយ។

យោងតាមការវិភាគដ៏រសើបមួយ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយសេវាកម្មតាមដាន បរិយាកាស កូពែនីគូស (CAMS) នៃសហភាពអឺរ៉ុប កាលពីចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យ​ដឹង​ថា ស្ថានភាពគុណភាពខ្យល់សកលបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតព្រមានជាអាសន្ន។ មនុស្ស​ជាង ១/៣ ឬ ៣៤% នៃប្រជាជនសរុបនៅលើពិភពលោក កំពុងប្រឈមមុខនឹង​កម្រិត​ការ​បំពុល​ដោយអូហ្ស៉ូនជាន់ទាប ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ និងគ្រោះថ្នាក់បំផុតក្នុងអំឡុងពេល ៨ខែដំបូងនៃ​ឆ្នាំ​២០២៦នេះ។

ទិន្នន័យពីផ្កាយរណប និងការអង្កេតលើផ្ទៃដីបានបង្ហាញរូបភាពដ៏ស្រពិចស្រពិល​នៃ​បរិយាកាស​​ពិភពលោក ៖

ទ្វីបអាស៊ីគឺជាតំបន់រងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដោយមានប្រជាជនរហូតដល់ ៥៣% ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​​នឹងកម្រិតបំពុលខ្ពស់បំផុត។

នៅទ្វីបអាម៉េរិកខាងជើង  មានប្រជាជន ២/៣ ទទួលរងគុណភាពខ្យល់អាក្រក់ ឬអាក្រក់​ខ្លាំង។

នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ប្រជាជន ៤៥% ក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានេះផងដែរ។

បើគិតជាទូទាំងសកលលោក មានប្រជាជនត្រឹមតែ ៥% ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានស្ថិតនៅ​ក្រោម​ខ្យល់​បរិសុទ្ធល្អ ខណៈ ១៥% មានលក្ខខណ្ឌអាចទទួលយកបាន ដែលនេះមានន័យថា មនុស្ស​ភាគច្រើនលើសលប់កំពុងដកដង្ហើមយកខ្យល់អាក្រក់ ឬអាក្រក់ខ្លាំង។

អូហ្ស៉ូនជាន់ទាប គឺជាធាតុពុលបន្ទាប់បន្សំដែលកើតចេញពីប្រតិកម្មគីមីរវាងអុកស៊ីតអាស៉ូត ចេញ​ពីចរាចរណ៍ និងឧស្សាហកម្ម ជាមួយសមាសធាតុសរីរាង្គងាយហួត (COV) ក្រោម​ពន្លឺ​កាំ​រស្មី​អ៊ុយត្រាវីយ៉ូឡេ (UV) របស់ព្រះអាទិត្យ។ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្រិតអូហ្ស៉ូនដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ​ត្រូវ​បាន​រុញ​ច្រានឱ្យកាន់តែខ្ពស់ខ្លាំងឡើង ដោយសារ​តែរលកកម្តៅកម្រិតឯកតកម្ម និងភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃដ៏សន្ធោសន្ធៅ ដែលបាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​តំបន់អឺរ៉ុប និងអាម៉េរិកខាងជើង ហើយរីកសាយ​ភាយឆ្លងកាត់ដែនដីយ៉ាងឆ្ងាយ។ បាតុភូតនេះគឺជាភស្តុតាងដ៏ច្បាស់លាស់ថា ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ កំពុង​ធ្វើឱ្យវិបត្តិការបំពុលខ្យល់កាន់តែអាក្រក់ឡើងទ្វេដង។

ឧស្ម័នអូហ្ស៉ូនអាចជ្រាបចូលយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងប្រព័ន្ធដកដង្ហើម បង្កឱ្យមានការក្រហាយភ្នែក ក្អក ពិបាកដកដង្ហើម និងធ្វើឱ្យមានអាការៈជំងឺហឺត ឬជំងឺផ្លូវដង្ហើម​កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​ឡើងៗ។

លោកអ៊ីយ៉ង់ ម៉ាកណាន មកពីទីភ្នាក់ងារអឺរ៉ុបសម្រាប់បរិស្ថាន បានបញ្ជាក់យ៉ាងមុតមាំថា ៖​«ការ​បំពុលខ្យល់ គឺជាហានិភ័យបរិស្ថានដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់សុខភាពមនុស្ស។ នៅអឺរ៉ុប វា​បណ្តាល​ឱ្យមានការស្លាប់មុនអាយុប្រមាណ ១៨០០០០នាក់ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលក្នុងនោះ ៦០០០០នាក់ គឺបណ្តាលមកពីការធ្លាក់ចុះទាបនៃអូហ្ស៉ូននេះឯង។»

ចំណែកលោកស្រី ឡូរ៉ង់ រូអ៊ីល នាយិកាសេវាកម្មតាមដាន​បរិយាកាស​កូពែនីគូស (CAMS) បាន​ព្រមានបន្ថែមថា បាតុភូតនេះពិតជាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភខ្លាំងណាស់ ព្រោះ​ថា «ការ​បំពុល​ខ្យល់​មិនឈប់ត្រឹមព្រំដែនប្រទេសណាមួយឡើយ វាអាចធ្វើដំណើរឆ្លង​កាត់​ចម្ងាយ​រាប់ពាន់​​គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់ទ្វីប និងមហាសមុទ្រ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់​គុណភាព​ខ្យល់​​នៅ​តំបន់​ឆ្ងាយដាច់ស្រយាលពីប្រភពដើមនៃការបំពុល»។

 

Daily Program

Livesteam thumbnail
khmer popup image