ជួរភ្នំហិមាល័យស្រែកថ្ងូរ! វិបត្តិបាក់ទឹកកក និងរអិលបាក់ដីនៅព្រំដែនណេប៉ាល់-ទីបេ សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច ៦០០នាក់ និងបាត់ខ្លួនជិត ១០០០នាក់

កំហឹងធម្មជាតិ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានវាយប្រហារយ៉ាងរន្ធត់ នៅតំបន់ជួរភ្នំ ហិមាល័យ។ ការបាក់ផ្ទាំងទឹកកក និងការរអិលបាក់ដីយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅព្រំដែន រវាងប្រទេស ណេប៉ាល់ និងតំបន់ទីបេ ប្រទេសចិន បានបង្កជាជំនន់ផ្លេកបន្ទោរ (Flash Flood) បោស សម្អាតភូមិករ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បណ្តាលឱ្យមនុស្សយ៉ាងតិច ៦០០នាក់បានស្លាប់ និងប្រហែល ១០០០នាក់ផ្សេងទៀតកំពុងបាត់ខ្លួន ដែលក្នុងនោះមានទេសចរបរទេសរាប់រយ​នាក់​ផង​ដែរ។

វីដេអូដែលត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បានបង្ហាញពីរូបភាពដ៏រន្ធត់។ អគារ​ពហុជាន់ដែលពេញដោយមនុស្សព្យាយាមរត់គេចខ្លួន បានរលំដួលរលាយចូល​ទៅក្នុង​ទឹក​ជំនន់ភក់ដ៏ខ្លាំងក្លាក្នុងថិរវេលាតែប៉ុន្មានវិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ រូបភាពផ្កាយរណប និងទិដ្ឋភាព​ជាក់ស្តែង​បង្ហាញថា ទឹកស្ទឹងដែលធ្លាប់តែស្ងប់ស្ងាត់បានប្រែជា «រលកយក្សស៊ូណាមិភក់» បុកកម្ទេច​ចំណត​រថយន្ត ឡានក្រុង និងអគារជុំវិញឱ្យរលាយបាត់មួយរំពេច។

យោងតាមទិន្នន័យផ្កាយរណប ផ្លាណិតឡេប (Planet Labs) និងការបញ្ជាក់​ពីអាជ្ញាធរ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះមហន្តរាយ បានឱ្យដឹងថា មហន្តរាយនេះកើតឡើងចេញពី ទី១ ​ការ​បាក់ផ្ទាំង​ទឹកកក និងថ្ម (Glacial Collapse) ៖ ផ្ទាំងទឹកកក និងថ្មដ៏ធំនៅតំបន់ខ្ពស់​នៃព្រំដែនបាន​បាក់​ស្រុត​ចុះមកយ៉ាងកំហុគ។ ទី២ ការរញ្ជួយដី និងស្ទះចរន្តទឹក ៖ ការរអិលបាក់ដី​បណ្តាល​មក​ពី​កម្លាំង​រញ្ជួយដីបានទៅបិទខ្ទប់ស្ទឹង និងធ្វើឱ្យទឹកកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស មុនពេលបាក់​ទំនប់​ធម្មជាតិ​នេះ រួចបុកធ្លាក់មកតំបន់ខាងក្រោមយ៉ាងគំហុក។

គ្រោះមហន្តរាយនេះបានបុកចំ ភូមិស៊ីយ៉ាប្រ៊ូបេស៊ី (Syabrubesi) ដែលជាច្រកចូលឧទ្យានជាតិ ឡាងតាង (Langtang) និងជាទីកន្លែងបូជាសក្ការៈកៃឡាស ម៉ង់សារ៉ូវ៉ា (Kailash Mansarovar) ដែលជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍ និងជំនឿសាសនាដ៏មានសំខាន់។

ក្រសួងទេសចរណ៍ណេប៉ាល់បានឱ្យដឹងថា មនុស្សប្រហែល ៦០០នាក់ដែលបាត់ខ្លួនគឺជាអ្នកទេសចរ ក្នុងនោះ ៥០០នាក់ជាជនបរទេសមកពីអាម៉េរិក ឥណ្ឌា អង់គ្លេស ម៉ាឡេស៊ី និងអូស្ត្រាលី។

ក្រៅពីការបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលបៃតង់ក៏រងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ រួមមានទំនប់វារីអគ្គិសនី រោងចក្រថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងបណ្តាញអគ្គិសនីត្រូវបានផ្តាច់ទាំងស្រុង។ នៅខាងដែនដីទីបេ ច្រកព្រំដែនជីរ៉ុង Jirong ក៏រងការបំផ្លិចបំផ្លាញ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្នា។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីណេប៉ាល់ លោកបាឡេនដ្រា ស្ហ៉ា (Balendra Shah) បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជាតិទាំងមូលនៅជួរភ្នំហិមាល័យរួបរួមគ្នា ហើយរដ្ឋាភិបាលនឹងប្រើប្រាស់គ្រប់ធនធាន និងមធ្យោបាយ​ដើម្បីជួយសង្គ្រោះ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានបញ្ជាឱ្យប្រើប្រាស់ធនធានសរុបដើម្បីស្វែងរកអ្នកបាត់ខ្លួន ជម្លៀសប្រជាជន និងព្យាបាលអ្នករបួសឱ្យបានលឿនបំផុត។

បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពណេប៉ាល់បានប្រើប្រាស់ហោះហើរជួយសង្គ្រោះតាមអាកាស និងជម្លៀសប្រជាជនបាន ១១៤នាក់នៅស្រុករ៉ាស៊ូវ៉ា (Rasuwa)។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញផ្នែក​បរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរនៅតែព្រមានឱ្យប្រជាជនរស់នៅតាមដងទន្លេរកកន្លែងសុវត្ថិភាព ព្រោះការបិទស្ទះប្រភពទឹកនៅផ្នែកខាងលើ អាចបង្កឱ្យមាន «រលកទឹកជំនន់ថ្មី» ដេញមកបន្ថែមទៀតគ្រប់ពេលវេលា។