ហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ី ទី១ ក្សត្យអេត្យូពីជាអ្នកបង្កើតអង្កការសហភាពអាហ្វ្រ៊ិក

ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ គឺតាហ្វ៉ារី ម៉ាកូណេន។ ព្រះអង្គប្រសូតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៩២ នៅទីក្រុង​អេហ្ស៉ឺសា ហ្គ៉ូរ៉ូ នៅក្នុងខេត្តហារ៉ា នៅភាគខាងកើត ចក្រភពអេត្យូពី និងសុគតដោយសារការធ្វើឃាត នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៥ នៅទីក្រុងអាដឌីស អាបឺបា។ ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ គឺជាស្តេចចុងក្រោយនៃចក្រភពអេត្យូពី ពីឆ្នាំ១៩៣០ ដល់ឆ្នាំ១៩៣៦ និងពីឆ្នាំ១៩៤១ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៤។

ជាមនុស្សដែលមានបញ្ញាឈ្លាសវៃ ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ បានទទួលការអប់រំពេញ​លេញ និងបើកគំនិតទៅកាន់ពិភពលោកខាងក្រៅ។ ជារជ្ជទាយាទ ព្រះអង្គបានគេស្ថាបនាខ្សែរថភ្លើងដែល​ភ្ជាប់ពីទីក្រុងឌៀ ដាវ៉ា មកកាន់ទីក្រុងហារ៉ា ដែលប្រៀបបានជាច្រកទ្វារបស់ប្រទេសនៅឆ្នាំ១៩០២។ នៅអំឡុងប៉ុន្មានឆ្នាំបន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានចាប់ផ្តើមកំណែទម្រង់​​​រដ្ឋ​បាល នយោបាយ យោធា និងធ្វើទំនើបកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​នៅក្នុងដែនដី​ដែលមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់​ជាមួយ​​មហាអំណាចអឺរ៉ុប។

ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ បន្តនយោបាយក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់​។ ព្រះអង្គបញ្ចូលប្រទេសអេត្យូពី​ជាសមាជិកនៃអង្គការសង្គមប្រជាជាតិ នៅឆ្នាំ១៩២៣ និងបានធ្វើដំណើរបំពេញកិច្ចការទូតដំបូងៗ នៅ​អឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ១៩២៤។ ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ ជាផ្លូវការ បានលុបបំបាត់ចោល​ការអនុវត្តរបបទាសភាពនៅក្នុងប្រទេស ដោយចេញក្រឹត្យពីឆ្នាំ១៩១៨ ដល់ឆ្នាំ១៩២៣។

សង្គមប្រជាជាតិដែលមានអេត្យូពី​ជា​សមាជិក បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្សោយនៅអំឡុងការឈ្លានពា​ន​របស់អ៊ីតាលី ដែលបង្កបានជាសង្រ្គាមអ៊ីតាលី អេត្យូពី​លើកទី២។   ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ បានព្យាយាមធ្វើឲ្យអេត្យូពីទទួលបានការធ្វើអាណាព្យាបាល​ពីចក្រភពអង់គ្លេស ប៉ុន្តែអង់គ្លេសបដិសេធ។  ព្រះអង្គបានធ្វើនិរទេសទៅកាន់អង់គ្លេស បន្ទាប់ពីអេត្យូពីចុះចាញ់អ៊ីតាលី។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៣៦ នៅអង្គការសង្គមប្រជាជាតិ ព្រះអង្គបានធ្វើសេចក្តីថ្លែងសន្ទរកថា ដ៏វែង ដែលនៅក្នុងនោះ ព្រះអង្គថា ព្រះអង្គមកកាន់ទីនេះតែម្នាក់ឯង តែជាសាក្សី​នៃឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែលធ្វើឡើង​ប្រឆាំង​នឹងប្រជាជនព្រះអង្គ ដើម្បីផ្តល់ឲ្យអឺរ៉ុបនូវការព្រមានប្រឈមមុខនឹងជោគវាសនាដែលកំពុង​ទន្ទឹងរង់ចាំពួកគេ​ប្រសិនបើពួកគេមិនអើពើនៅពីមុខ​ទង្វើ​ដែលប្រព្រឹត្តិដោយអ៊ីតាលីទេនោះ។

ការចាប់ផ្តើមនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានអនុញ្ញាតឲ្យដណ្តើម​មកវិញយ៉ាងរហ័សនៃប្រទេស​អេត្យូពីដោយអង់គ្លេស គាំទ្រដោយប្រទេសបារាំងសេរី ដែល​វាយប្រហារពីខាងជើង នៅខណៈដែលកងកម្លាំងប៊ែលហ្ស៊ីក មកពីកុងហ្គោប៊ែលហ្ស៊ីក វាយប្រហារពីខាងត្បូង និងវាយ​ប្រហារអ៊ីតាលីឲ្យចុះចាញ់នៅទីក្រុងអាសូសា។  

ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១ បានទទួលមកវិញនូវអធិបតេយ្យភាពរបស់អេត្យូពីទាំងស្រុង ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាសម្ព័ន្ធមិត្ត និងជាអ្នករួមប្រយុទ្ធ ជាមួយមហាអំណាចខ្លាំងៗ ទាំងបួន ដែល​ឲ្យឈ្មោះសំដៅដល់ សហរដ្ឋអាម៉េរិក ចក្រភពអង់គ្លេស សហភាពសូវៀត និងបារាំង។

ដោយមានជម្លោះជាមួយប្រទេសអេហ្ស៊ីបនៅក្រោមប្រធានាធិបតី​អេហ្ស៊ីប ណាហ្ស៊ែរ ជាពិសេសលើបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងទឹកទន្លេនីល ព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១  មានការព្រួយបារម្ភ និងធ្វើសមាហរណកម្មអេត្យូពីក្នុងអាហ្វ្រិក។ ព្រះអង្គធ្វើការងារ​បង្កើតអង្គការអាហ្វ្រ៊ិក។   អង្គការឯកភាពអាហ្វ្រិក (OUA) បានក្លាយជាសហភាពអាហ្វ្រិក ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៣ ក្រោមការជំរុញ និងធ្វើជាអធិបតីភាពដោយព្រះអង្គហៃអ៊ីឡេ សេឡាស៊ីទី១  និងមានទីស្នាក់ការនៅរដ្ឋធានី អាឌីស អាបឺបា។   

 

Daily Program

Livesteam thumbnail