ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុពង្រីកវិសាលភាពទឹកជំនន់យ៉ាងខ្លាំងក្លា

អ្នកស្រាវជា្រវមកពីបណ្តាញការបញ្ជាក់អាកាសធាតុពិភពលោក (World Weather Attribution) បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា កាលធ្លាក់ភ្លៀងដ៏ហួសហេតុជាបន្តបន្ទាប់រយៈពេល ១០ថ្ងៃ បាន ក្លាយជាកាន់តែខ្លាំងក្លា​ដ៏គួរ​ឲ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រ៊ិកខាងត្បូង​ដោយសារ​ហេតុផល​​នៃ​ការ​ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​ ដែលមាន​ប្រភពពីមនុស្ស។

មានការធ្លាក់ភ្លៀងដ៏សម្បើមរយៈពេល ១០ថ្ងៃ កាលពីខែមករា ដែលស្មើនឹងការធ្លាក់ភ្លៀង​រយៈ​ពេល​ពេញមួយឆ្នាំ​នៅតំបន់ខ្លះនៃអាហ្វ្រ៊ិកខាងត្បូង ដែលធ្វើឲ្យមានទឹកជំនន់ដ៏បំផ្លិច​បំផ្លាញ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនានា បានព្រមានថា  ការធ្លាក់ភ្លៀងដ៏​ខ្លាំង​ក្លានេះអាចបង្កមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

យោងតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ បានឲ្យដឹងថា ភ្លៀងលាយខ្យល់ព្យុះតាំងពីខែធ្នូ បានបង្កជា​ទឹក​ជំនន់​ដ៏ខ្លាំង​នៅក្នុងភាគខាងត្បូង និងតំបន់​កណ្តាលនៃប្រទេសម៉ូហ្សំប៊ិក ដែលមាន​ប្រជាជន ៦៥០០០០នាក់ បានទទួលរងផលប៉ះពាល់។ មនុសរាប់ពាន់នាក់​ត្រូវភៀស​ខ្លួន​ចេញ​ពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេនៅប្រទេសជិតខាងដែរ ដូចជាប្រទេសអាហ្វ្រ៊ិកខាងត្បូង និង​ប្រទេស​​ហ្ស៊ីមបាវ៉េ។

នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយ អ្នកស្រាវជា្រវមកពីបណ្តាញការបញ្ជាក់អាកាសធាតុពិភពលោក (WWA) បានបញ្ជាក់ថា ៖ “ការធ្លាក់ភ្លៀងដ៏ហួសហេតុជាបន្តបន្ទាប់​ក្នុងរយៈពេល ១០ថ្ងៃ បាន​ប្រែ​ក្លាយជាខ្លាំងក្លាដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រ៊ិកខាងត្បូង​ដោយសារហេតុ​ផល​នៃ​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​ដែលមានប្រភពមកពីមនុស្ស។

យោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បានឲ្យដឹងថា នៅរវាងថ្ងៃទី១០ និងទី១៩ ខែមករា តំបន់នានានៅ​ភាគ​​ខាងត្បូងប្រទេសម៉ូហ្សំប៊ិក ដែល​ខេត្ត​ហ្គាហ្ស៉ា មានការប៉ះពាល់ជាពិសេស បានទទួល​កម្ពស់​ទឹក​ភ្លៀង​រហូតដល់ ៥០០ មម ដែល​ស្មើនឹងការធ្លាក់ភ្លៀងមួយឆ្នាំតាមទម្លាប់ធម្មតា។

អ្នកអាកាសធាតុ លោកអ៊ីហ្ស៊ីឌីន ពីនតូ មកពីវិទ្យាស្ថានភូមិន្ទ​ឧតុនិយមនៃប្រទេសហូឡង់ បាន​ពន្យល់ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលមានប្រភពមកពី​មនុស្សបានបង្កើន​នូវ​វិសាលភាព​​នៃភ្លៀងខ្លាំងហួសហេតុទាំងនេះ​ប្រមាណ ៤០%។ លោកបានបន្ថែមថា ៖ “ការរួម​ផ្សំ​គ្នា​រវាងភ្លៀង​ខ្លាំងក្លា​ហួសហេតុ នៅក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី និងភាពងាយរងគ្រោះ និងរងផល​ប៉ះពាល់​ដ៏​ខ្លាំង​នៃ​ប្រទេស បានធ្វើឲ្យប្រទេសម៉ូហ្សំប៊ិកជួបប្រទះនូវទឹកជំនន់ដ៏អាក្រក់​មិនដែល​ជួប​តាំងពី ២៥ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

យោងតាមវិទ្យាស្ថានជាតិនៃការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយបានឲ្យដឹងថា មនុស្សជាង ១៤០​នាក់ បានស្លាប់​នៅក្នុងទឹកជំនន់​តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា។ ហើយតំបន់ខ្លះ​បានកាត់ផ្តាច់មិនអាច​ចូល​ទៅដល់​តាម​រយៈផ្លូវ ហើយនៅស្ទឹងនានា​ ទឹកបានឡើងហូរហៀរច្រាំង។ ទឹកជំនន់បាន​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ភូមិ​នានា និងធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ៣០នាក់ ស្លាប់ នៅក្នុងខេត្តនានា​នៅក្នុង​តំបន់​អាហ្វ្រ៊ិក​​ខាង​ត្បូង ដូចជាខេត្ត លីមប៉ូៗ និងខេត្តអឹមពូម៉ាឡង់ហ្គា ដែលបង្កឲ្យខូចខាតទឹកប្រាក់​រាប់លាន​ដុល្លារ និងខូចខាតដល់ឧទ្យានជាតិដ៏ល្បីគ្រូហ្ស៉ឺផងដែរ។

យោងតាមសាស្រ្តាចារ្យវិទ្យាសាស្រ្តអាកាសធាតុ លោកស្រី ហ្រ៊ីដឺរីក អូតតូ បានឲ្យដឹងថា គ្រោះ​ធម្មជាតិនេះ គឺជាករណីមេរៀនអយុត្តិធម៌ចំពោះអាកាសធាតុ។ លោកស្រី បានអះអាង​ថា ៖ “ប្រជាជនអាហ្វ្រ៊ិកខាងត្បូង ម៉ូហ្សំប៊ិក ហ្ស៊ីមបាវ៉េ និងអេសវ៉ាទីនី មិនបានចូលរួមចំណែក​សម្រាប់​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុទេ និងមិនបានទាញយកសារប្រយោជន៍ណាមួយ​ពីការ​ប្រើប្រាស់ ឬការលក់ឥន្ធនៈផូស៊ីលទេ។ ប៉ុន្តែពួកគេគឺជាអ្នកដែលបាត់បង់ជីវិត ផ្ទះសម្បែង និង​មធ្យោបាយទ្រទ្រង់ជីវិតរបស់ពួកគេ។”

 

Daily Program

Livesteam thumbnail