«សម្លឆ្ងាញ់ដោយសារគ្រឿង»៖ ការកាត់បន្ថយសារធាតុប្រៃដើម្បីសុខភាពគ្រួសារ និងបេសកកម្មរបស់ស្ត្រីមេផ្ទះ
ពាក្យស្លោកបុរាណខ្មែរមួយតែងពោលតៗគ្នាថា «សម្លឆ្ងាញ់ដោយសារគ្រឿង គ្រួសាររុងរឿងដោយសារស្ត្រី»។ ពាក្យនេះនៅតែមានឥទ្ធិពល និងតម្លៃក្នុងសង្គមខ្មែររហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយស្ត្រីត្រូវបានគេចាត់ទុកជាតួអង្គយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំម្ហូបអាហារ ដើម្បីទ្រទ្រង់សុខភាពរបស់សមាជិកគ្រួសារជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ថ្វីបើក្នុងសម័យទំនើបនេះ សមភាពយេនឌ័រត្រូវបានជ្រូតជ្រាប ហើយបុរសក៏អាចចូលរួមដាំស្លក្នុងគ្រួសារបានដូចគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃស្ត្រីមេផ្ទះទាំងនៅទីក្រុង និងជនបទ នៅតែជាអ្នកទទួលបន្ទុកចម្អិនអាហារប្រចាំថ្ងៃដដែល។
ទោះជាយ៉ាងណា ការស្ទួយរសជាតិអាហារតាមរយៈការប្រើប្រាស់ «អំបិល» ឬគ្រឿងទេសដែលមានជាតិប្រៃខ្លាំងលើសកម្រិត កំពុងតែក្លាយជាហានិភ័យស្ងាត់ស្ងៀមមួយដែលគំរាមកំហែងដល់សុខភាពសមាជិកគ្រួសារដោយមិនដឹងខ្លួន។
យោងតាមក្រសួងជំនាញផ្នែកសុខាភិបាល ការហាត់ប្រាណ ការទទួលទានដំណេក និងរបបអាហារ គឺជាកត្តាស្នូលក្នុងការរក្សាតុល្យភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត។ ការបាត់បង់តុល្យភាពនៃរបបអាហារ ដោយសារការបរិភោគអាហារប្រៃខ្លាំងពេកតាមគ្រួសារនីមួយៗ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់រាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនាំឱ្យកើតមាន «ជំងឺមិនឆ្លង» ជាច្រើនដែលមិនមែនបណ្តាលមកពីមេរោគឡើយ។
បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពជំងឺមិនឆ្លងដែលកើតចេញពីរបបអាហារមិនត្រឹមត្រូវ ដូចជា ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម ការលើសជាតិខ្លាញ់ ភាពធាត់ ជំងឺបេះដូង ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺទឹកនោមប្រៃ និងជំងឺមហារីក ជាដើម បាននិងកំពុងកើនឡើងខ្ពស់ជាងជំងឺឆ្លងដែលបណ្តាលមកពីមេរោគទៅទៀត។
កញ្ញា គន កន្និការ និស្សិតពេទ្យមធ្យម និងជាស្ត្រីមេផ្ទះមួយរូបដែលចូលចិត្តធ្វើម្ហូប បានឱ្យដឹងថា ការស្លដាំក្នុងផ្ទះភាគច្រើនតែងតែប្រើប្រាស់ជាតិប្រៃច្រើនលើសការកំណត់ ដើម្បីតម្រូវចិត្តសមាជិកក្នុងគ្រួសារ។
កញ្ញា គន កន្និការ បានរៀបរាប់ថា៖ «ប្រសិនបើប្រើអំបិលខ្លាំង នឹងមានការលើសសម្ពាធឈាម ការលើសសារជាតិខ្លាញ់ ភាពធាត់ គឺជាជំងឺដែលយើងតែងតែជួបប្រទះក្នុងជីវភាពយើងប្រចាំ»។ កញ្ញាបានបន្ថែមទៀតថា ថ្វីបើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងជនជាតិផ្សេងទៀត និយមរសជាតិប្រៃ មានខ្លាញ់ និងភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំងដោយគិតថាឆ្ងាញ់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការបន្ថយបរិមាណអំបិលតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល គឺជាជម្រើសល្អបំផុតដើម្បីសុខភាពរាងកាយវែងឆ្ងាយ។
ចំណែកអ្នកស្រី គន់ សុគន្ធា ដែលជាស្ត្រីមេផ្ទះមួយរូបទៀត បានចែករំលែកពីបទពិសោធន៍នៃការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ហូបចុកក្នុងគ្រួសារថា អ្នកស្រីតែងតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងរៀបចំអាហារឱ្យមានតុល្យភាពអាហាររូបត្ថម្ភ។
អ្នកស្រី គន់ សុគន្ធា បានបញ្ជាក់ថា៖ «គ្រួសារខ្ញុំទាំងអស់គ្នា បរិភោគមធ្យម បានន័យថា កុំឱ្យបរិភោគឆ្អែតខ្លាំងពេក។ បរិភោគបន្លែឱ្យបានច្រើន សារាយ សណ្តែក និងរបស់របរដែលធ្វើពីសណ្តែក។ បើសិនជាចង់ពិសារសាច់ សូមជ្រើសរើសយកសាច់ត្រី។ កាត់បន្ថយក្នុងការប្រើប្រាស់ដូចជា អំបិល ស្ករ និងខ្លាញ់»។
ដើម្បីជួយឱ្យស្ត្រីមេផ្ទះ និងសាធារណជនងាយស្រួលអនុវត្ត លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ែត រស្មី វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកជំងឺទូទៅនៃមន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្តល់ការណែនាំផ្នែកបច្ចេកទេស និងកម្រិតប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ែត រស្មី បានប្រាប់ឱ្យដឹងថា ជាទូទៅក្នុងមួយថ្ងៃ មនុស្សម្នាក់ควរបរិភោគបន្លែឱ្យបានទម្ងន់ ៣៥០ក្រាម។ ចំពោះគ្រឿងទេសវិញ លោកស្រីបានផ្តល់រូបមន្តងាយៗ៖
អំបិល៖ គួរប្រើត្រឹមតែ ៥ មិល្លីក្រាម (ឬប្រហែល ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេ) ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់មនុស្សម្នាក់។
ស្ករ៖ គួរប្រើត្រឹម ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេ ក្នុងមួយថ្ងៃ។
សារជាតិខ្លាញ់ (ប្រេងឆា/ប្រេងសណ្តែក)៖ គួរប្រើត្រឹម ១៥ មិល្លីក្រាម (ឬប្រហែល ១ ស្លាបព្រាបាយ) ក្នុងមួយថ្ងៃ។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ក៏បានធ្វើការណែនាំផងដែរថា មនុស្សពេញវ័យគួរប្រើប្រាស់អំបិលតិចជាង ៦ ក្រាម ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប្រសិនបើបរិភោគលើសពីកម្រិតនេះ នឹងប្រឈមមុខខ្ពស់ទៅនឹងជំងឺធ្ងន់ធ្ងរចំនួន ៣ ប្រភេទ រួមមាន៖ បញ្ហាខួរក្បាល (ដាច់សរសៃឈាម) សម្ពាធឈាមខ្ពស់ និងជំងឺគ្រួសក្នុងតម្រងនោម។
ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការប្រើប្រាស់អំបិល និងជាតិប្រៃនៅក្នុងសម្ល ឬម្ហូបអាហារប្រចាំថ្ងៃ គឺជាភារកិច្ចដ៏សំខាន់របស់ស្ត្រីមេផ្ទះ និងអ្នកចម្អិនអាហារគ្រប់រូប។ ការកាត់បន្ថយអំបិលមកត្រឹមមួយស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងមួយថ្ងៃ មិនត្រឹមតែមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់ឱជារសអាហារនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ឱសថទិព្វ» ក្នុងការការពារសមាជិកគ្រួសារឱ្យចៀសផុតពីជំងឺមិនឆ្លងកាចសាហាវ និងធានាបាននូវសុខភាពមាំមួនប្រកបដោយចីរភាព៕
