កិច្ចការស្វែងយល់អំពីពិភពលោករបស់ លោកអ៊ីបិន បាទូតតា ជាអ្នកធ្វើដំណើរផ្សង​ព្រេង​​ដ៏ល្បីល្បាញ​ជនជាតិម៉ារ៉ុក

ក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នករុករកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ លោក អ៊ីបិន បាទូតតា (Ibn Battûta) បានបន្សល់ទុកនូវស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ ចេញដំណើរពីបំណងប្រាថ្នា តូចមួយក្នុងវ័យ ២១ឆ្នាំ លោកបានប្រែក្លាយវាទៅជាបេសកកម្មដ៏មហាសាល ដោយបានជាន់ ដី​រាប់ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រឆ្លងកាត់ទ្វីបជាច្រើន និងក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការចង់ចេះចង់ដឹងដ៏រស់រវើក ក្នុងពិភពមជ្ឈិមសម័យ។

កំណើត និងការបណ្តុះស្មារតីបញ្ញវន្ត

លោកអ៊ីបិន បាទូតតា កើតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៣០៤ នៅទីក្រុងតង់ហ្ស៉េ ប្រទេសម៉ារ៉ុក ក្នុងគ្រួសារបញ្ញវន្តឥស្លាមដែលមានដើមកំណើតពីកុលសម្ព័ន្ធប៊ែរប៊ែរឡាហ្គង់តាន។ តាំងពីវ័យកុមារភាពមក លោកទទួលបានការអប់រំយ៉ាងម៉ត់ចត់ ជាពិសេសលើផ្នែកនីតិសាស្ត្រ ឥស្លាម (Fiqh) តាមមាគ៌ាម៉ាលីគីតេ (Malikite) ដែលបានបំពាក់បំប៉នរូបលោកនូវ ចំណេះដឹង យ៉ាងជ្រាលជ្រៅទាំងផ្នែកសាសនា និងច្បាប់។

ការចាប់ផ្តើមបេសកកម្មដែលផ្លាស់ប្តូរជីវិត

នៅអាយុ២១ឆ្នាំ ជំរុញដោយជំនឿដ៏មុតមាំ និងក្តីប្រាថ្នាចង់ឃើញពិភពខាងក្រៅ លោកបាន សម្រេចចិត្តចេញដំណើរទៅបំពេញកិច្ចបូជនីយេសក៍នៅទីក្រុងឡាម៉ិក នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៣២៥។ ដំបូងឡើយ លោកគិតថាដំណើរនេះគ្រាន់តែចំណាយ​ពេលត្រឹម​ប៉ុន្មាន​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបានអូសបន្លាយពេលរហូតដល់ ២៥ឆ្នាំ ដែលស្មើនឹង ១/៤ នៃសតវត្សរ៍។

ការធ្វើដំណើរដ៏មហាសាល ១២០ ០០០ គីឡូម៉ែត្រ

ក្នុងអំឡុងពេលនោះ លោកបានធ្វើដំណើរលើចម្ងាយផ្លូវរហូតដល់ ១២០ ០០០ គីឡូម៉ែត្រ។ នេះគឺជាចម្ងាយឆ្ងាយដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់​នៅសម័យកាលរបស់​លោក។ លោកអ៊ីបិន បាទូតតា ផ្សងព្រេងឆ្លងកាត់ទ្វីបអាហ្វ្រិកខាងជើង មជ្ឈិមបូព៌ា អាស៊ីកណ្តាល ប៊ុលហ្គារីនៃទន្លេវ៉ុលហ្គា ទីក្រុង​ទុំប៊ូទូក្នុង​ប្រទេស​ម៉ាលី រហូតដល់ទីក្រុងឈួនចូវ ប្រទេសចិន នៅចុងបូព៌ា។ លក្ខណៈ​ពិសេស​ដ៏លេចធ្លោមួយនៃ​ការធ្វើដំណើរផ្សងព្រេងរបស់លោក គឺសមត្ថភាពក្នុង​ការសង្កេតលើ​សង្គម​នានា​ដែលលោកបាន​ជួប​ប្រទះ។ ដោយសារការចង់ដឹងចង់ឃើញ និងការយកចិត្តទុក​ដាក់​ខ្ពស់​ចំពោះ​ព័ត៌មានលម្អិត លោកបានប្រមូលចងក្រងនូវព័ត៌មានដ៏មានតម្លៃស្តីអំពី​ទំនៀម​ទម្លាប់ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា ស្ថាប័នរដ្ឋ និងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់​ប្រជាជន​ជា​ច្រើន។ សំណេររៀបរាប់អំពីការធ្វើ​ដំណើរ​របស់​លោក បានក្លាយជាប្រភពឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពី​ពិភពលោក​ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៤ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

មរតក និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏អមតៈ

ក្រោយពីបានវិលត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសម៉ារ៉ុកជាអចិន្ត្រៃយ៍វិញ នៅឆ្នាំ១៣៤៩ ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​រាជវង្សម៉េរ៉េនីត (Merenide) ព្រះនាម អាប៊ូ អ៊ីណាន (Abu 'Inan) បានចេញបញ្ជាឱ្យ​លោក​រៀបរាប់​អំពីអនុស្សាវរីយ៍ និងបទពិសោធន៍នៃការធ្វើដំណើររបស់ខ្លួន។ អនុស្សាវរីយ៍ទាំងនេះ​ត្រូវ​បានចងក្រងជាស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍មួយដ៏ល្បីល្បាញ មានឈ្មោះថា «រីហ្លា» (Rihla)។​ហើយដោយមានជំនួយពីអ្នកប្រាជ្ញផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ អ៊ីបិន ជូហ្សៃអ៊ី អាល់កាល់ពី លោកក៏​បាន​សរសេរស្នាដៃមួយទៀត ដែលមានចំណងជើងថា «ដំណើរផ្សងព្រេង»។ ស្នាដៃនេះបាន​ក្លាយ​ជាឯកសារកំណត់ត្រាដ៏ល្បីល្បាញមួយក្នុងចំណោមស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍​និងជាការកត់ត្រា​ដំ​ណើរ​ផ្សងព្រេងជាភាសាអារ៉ាប់។

លោកអ៊ីបិន បាទូតតា បានទទួលមរណភាពនៅទីក្រុងហ្វេសចន្លោះឆ្នាំ១៣៦៨ និង ១៣៧៧។ សព្វថ្ងៃនេះ លោកអ៊ីបិន បាទូតតា ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូព្យាយាម ស្វែងរកចំណេះដឹង និងការលើកកម្ពស់ការយោគយល់គ្នារវាងវប្បធម៌នានា។ ដំណើរផ្សង​ព្រេង​ដ៏​អស្ចារ្យ​របស់លោកនៅតែបន្តបំផុសគំនិតដល់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំង​ពិភពលោក ហើយវាបានធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាបុគ្គលដ៏ល្បីល្បាញបំផុតម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រទេស​ម៉ារ៉ុក និង​ពិភពលោក។

 

Daily Program

Livesteam thumbnail
khmer popup image