លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន៖ កម្ពុជាស្វែងរកការដោះស្រាយព្រំដែនសមុទ្រដោយសន្តិវិធី តាមរយៈយន្តការសម្រុះសម្រួលនៃអនុសញ្ញា UNCLOS

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ថា កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសថៃ ដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។

ក្នុងនាមជាតំណាងភ្នាក់ងារកម្ពុជា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនៃគណៈកម្មការសម្រុះសម្រួល ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមអនុសញ្ញាសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) រវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី លោក ប្រាក់ សុខុន បានពន្យល់ពីមូលហេតុដែលនាំឱ្យកម្ពុជាសម្រេចចិត្តចាប់ផ្តើមដំណើរការសម្រុះសម្រួលជាកាតព្វកិច្ចនេះ។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅរបស់កម្ពុជាអំពីតម្លៃនៃសន្តិភាព ដែលបានស្តែងចេញតាមរយៈជម្លោះរាប់ទសវត្សរ៍ ព្រមទាំងផលវិបាកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរលើផ្នែកមនុស្សធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ច គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រតាមផ្លូវសន្តិវិធី។

កម្ពុជា និងថៃ បានចាប់ផ្តើមការពិភាក្សាអំពីព្រំដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួននៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៥។ នៅឆ្នាំ២០០១ ប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ស្តីពីតំបន់ទាមទារត្រួតពិនិត្យលើផ្ទៃកោះ និងខ្នងកោះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបំណងប្រាថ្នារួមគ្នាក្នុងការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងលើព្រំដែនសមុទ្រ និងការអភិវឌ្ឍធនធានរួមគ្នាដើម្បីផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទោះបីជាមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងចរចាក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរនៅតែមិនទាន់ឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងលើព្រំដែនសមុទ្រ ឬសន្ធិសញ្ញាអភិវឌ្ឍន៍រួមនៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យធនធាននៅក្រោមផ្ទៃទឹកដែលមិនទាន់បានកំណត់ព្រំដែននៅតែមិនទាន់បានរុករក។

លោក ប្រាក់ សុខុន បានមានប្រសាសន៍ថា ភាគីថៃបានប្រកាសជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេcontacts ឆ្នាំ២០២៦ អំពីការលុបចោល MoU ឆ្នាំ២០០១ ដោយឯកតោភាគី ទោះបីជាមានការអំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀតពីភាគីកម្ពុជា ឱ្យគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏ដោយ។

ជាការឆ្លើយតប កម្ពុជាបានពិចារណាយ៉ាងហ្មត់ចត់នូវជម្រើសដោយសន្តិវិធីដែលមានក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយបានជ្រើសរើសចាប់ផ្តើមដំណើរការសម្រុះសម្រួលជាកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS។

តំណាងភ្នាក់ងារកម្ពុជាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នីតិវិធីនេះមានគោលបំណងផ្តល់នូវមាគ៌ាសន្តិវិធីឆ្ពោះទៅរកការដោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌ និងយូរអង្វែង ហើយគួរតែត្រូវចាត់ទុកជាមធ្យោបាយកសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញ ជាជាងការធ្វើឱ្យតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង។

លោកបានលើកឡើងពីប្រសាសន៍របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅពេលដែលកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមនីតិវិធីកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីដែលដឹកនាំដោយអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ នឹងបម្រើផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសទាំងពីរ ដោយការពារអធិបតេយ្យភាព ពង្រឹងទំនុកចិត្ត បើកផ្លូវឱ្យមានការទាញយកប្រភពថាមពល គាំទ្រការអភិវឌ្ឍ និងបង្កើតឱកាសការងារសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។

លោក ប្រាក់ សុខុន បានសម្តែងនូវក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំរបស់កម្ពុជាថា ប្រទេសថៃនឹងចូលរួមយ៉ាងសកម្ម និងមានការស្ថាបនាក្នុងដំណើរការសម្រុះសម្រួល ខណៈពេលដែលធ្វើការកែលម្អទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី តាមរយៈការអនុវត្តពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ភាគពិសេសគឺសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបែបនេះនឹងជួយសម្រួលដល់ការវិលត្រឡប់របស់អ្នកភូមិភៀសខ្លួនជាង ២០,០០០ នាក់ទៅកាន់ផ្ទះសម្បែងវិញ គាំទ្រដល់ការអភិរក្សទីតាំងវប្បធម៌សំខាន់ៗដែលបានខូចខាតក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធគ្នា និងរួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីវិលត្រឡប់មកជានធម្មតាវិញ។

លោកបានបន្ថែមថា ការស្តារសន្តិភាព និងស្ថិរភាពឡើងវិញរវាងកម្ពុជា និងថៃ នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍មិនត្រឹមតែដល់ប្រជាជននៃប្រទេសជិតខាងទាំងពីរប្រកបដោយសក្តានុពលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដល់សហគមន៍អាស៊ានទាំងមូលផងដែរ។