វេណេហ្ស៊ូអេឡា ៖ បន្ទាប់ពីការចាប់លោកម៉ាឌូរ៉ូ ក្រុមឆាវ៉េសនិយម ចង់សហការ ឬតស៊ូ?

ជានិច្ចកាលនៅតែភ្ញាក់ផ្អើលនឹងការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីនីកូឡាស៍ ម៉ាឌូរ៉ូ នាំចេញទៅកាន់​សហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្រោមការបញ្ជារបស់ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃ​ទី​៣ ខែមករា។ ប្រទេសវ៉េណេហ្ស៊ូ អេឡា កំពុងស្ថិតនៅលើផ្លូវប្រសព្វ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋ អនុប្រធានាធិបតីវ៉េណេហ្ស៊ូ អេឡា លោកស្រី ដេលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេ បាន​ចាប់យកបញ្ជាការប្រទេស និងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ អះអាងគាំទ្រសម្រាប់ទំនាក់ទំនង​ដែល​មាន​តុល្យភាព និងគោរពគ្នាជាមួយសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ចំណែកយោធាវ៉េណេហ្ស៊ូ អេឡា ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំងនៅក្នុងឧបករណ៍រដ្ឋ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ក៏បានទទួលស្គាល់ការអះអាង​នៃ​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទីនៃប្រទេស តាមរយៈសម្លេងនៃរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វ្លាឌីមៀ ប៉ាឌ្រីណូ ឡូប៉េ។

ការបន្តតំណែងនេះ គឺស្របតាមច្បាប់គ្រឹះរបស់ប្រទេស។ លោករ៉ូណាល់ រ៉ូឌ្រីហ្គេ អ្នកសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃអង្គភាពសង្កេតការណ៍​វ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា នៃសកលវិទ្យាល័យ​រ៉ូសារីយ៉ូ នៅទីក្រុងបូហ្គូតា ប្រទេសកូឡំប៊ី បាននិយាយថា ៖ “មាត្រាទី២៣៣ នៃធម្មនុញ​វ៉េណេហ្ស៊ូ អេឡា ចែងថា ក្នុងពេលអវត្តមានប្រធានាធិបតី អនុប្រធានាធិបតី​ត្រូវ​តែ​ចាប់ផ្តើម​កាន់​អំណាច និងរៀបចំ​ការបោះឆ្នោតយ៉ាងយូរ ក្នុងរយៈពេល ១ខែ។”  ប៉ុន្តែលោកបានបង្ហាញ​ការ​សង្ស័យអំពីលទ្ធភាពនេះ ដោយសារតែប្រទេសវ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា មិនបានឆ្លងកាត់​ស្ថានភាព​ធម្មតាទេដែលអនុគ្រោះសម្រាប់ការរៀបចំការបោះឆ្នោតនោះ។ តាមពិតទៅ អាជ្ញាធរ​វ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា ក៏បានចេញក្រឹត្យដាក់ប្រទេស​ក្នុងគ្រាមានអាសន្ន ដែល​ធ្វើឲ្យពួកគេ​អាច​ដាក់កំហិតលើច្បាប់គ្រឹះមួយចំនួន និងធានាតាមធម្មនុញ្ញភាព នៅខណៈ​ដែល​រដ្ឋបាល​លោកត្រាំ​បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា អាម៉េរិកមិនចង់បានក្រុមឆាវ៉េសនិយម​ដែលនៅប្រកាន់​យក​មនោគមន៍វិជ្ជា​បូលីវ៉ាឆ្វេងនិយម​ដែលជាមរតករបស់អតីតប្រធានាធិបតីវ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា លោកហ៊ូហ្គូ ឆាវេស ដែលកាន់អំណាចពីឆ្នាំ១៩៩៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៣ ស្ថិតនៅតែ​កាន់​អំណាច​ទៀត​ទេ។

លោកដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាម៉េរិកនឹងដឹកនាំប្រទេសវ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា រហូត​ដល់ការផ្ទេរអំណាចមានប្រាកដ សមស្រប និងតាមច្បាប់​ដែលអាចធ្វើទៅបាន ដោយមិន​បាន​បញ្ជាក់ថា តើវាគឺជារដ្ឋបាលអន្តរកាល រយៈពេលប៉ុន្មាននោះទេ នៅខណៈ​ដែល​បក្សប្រឆាំង​វ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា​និយាយថា ពួកគេមានសមត្ថភាពទទួលយកការដឹកនាំប្រទេស​ភ្លាមៗ។ 

នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយ​ដែលមានចំណងជើងថា ពេលវេលានៃសេរីភាពបានបន្លឺឡើង លោកស្រីម៉ារីយ៉ា កូរីណា ម៉ាចាដូ មេបក្សប្រឆាំងវ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា ដែលស្និទ្ធនឹងទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតុន និងជាម្ចាស់ពានរង្វាន់​ណូប៊ែលសន្តិភាពឆ្នាំ២០២៥ បានសរសេរថា ៖ “យើង​ត្រៀម​ខ្លួន​ដើម្បីកាន់អំណាច”។ លោកស្រីអំពាវនាវសុំឲ្យលោក អេដម៉េនដូ ហ្កុងហ្ស៉ាឡេស អៀរូត្យា ដែលជាអ្នកឈ្នះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២៤ បើតាមបក្សប្រឆាំង និងកំពុងរស់នៅ​និរទេស​ខ្លួន​នៅអេស្ប៉ាញ ចាប់ផ្តើមភ្លាមនូវអណត្តិរបស់លោកតាមធម្មនុញ្ញ និងក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ថា ជាប្រមុខមេញ្ជាការកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិ។

ទោះបីជាសហរដ្ឋអាម៉េរិក បង្ហាញថា មានការ​ទាក់ទងជាមួយអនុប្រធានាធិបតី​របស់​លោក​នីកូឡាស៍ ម៉ាឌូរ៉ូ លោកស្រីដេលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេ ក្រុមយោធានៃរបបឆាវ៉េសនិយម ក៏មិនបង្ហាញ​សញ្ញា​នៃ​ការ​បើកច្រកអនុគ្រោះសម្រាប់ការផ្ទេរ​អំណាចដែរ។

គេអាចបង្ហាញរឿងនេះ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃវ៉េណេហ្ស៊ូអេឡា លោកឌីយ៉ូស្កាដូ កាលប៊េលឡូ ដែលលេចវត្តមានកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ សប្តាហ៍មុន នៅដងផ្លូវ​នៅក្នុងចំណោមមនុស្សប្រដាប់អាវុធពាក់មួកសុវត្ថិភាព និងអាវការពារគ្រាប់ ដើម្បីសុំទៅកា​ន់​ប្រជាជនឲ្យមានទំនុកចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់បញ្ជាការជាន់ខ្ពស់នយោបាយយោធា។